Diplomatik mutabakat İran piyasalarını rahatlattı

Serbest piyasada İran’ın ulusal para birimi tümen, bir hafta içinde yüzde 15 değer kazandı. Geçen hafta 180 bin tümen seviyelerinde seyreden ABD doları, bugün 152 bin tümene kadar düştü. Bu gelişme, savaşın durdurulması, Hürmüz Boğazı’nın ticarete açılması ve deniz ablukalarının kaldırılması gibi kritik maddeleri içeren anlaşmanın piyasaya güven aşıladığına işaret ediyor.

Mali analistler, mutabakatın sahada eksiksiz uygulanması halinde yabancı sermaye girişinin hızlanabileceğini, enflasyonist baskının hafifleyeceğini öngörüyor. Özellikle dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması ve petrol ihracat kanallarının yeniden açılması, piyasaların yönünü belirleyecek adımlar olarak görülüyor.

Tahran esnafı ve halkı ise dövizdeki bu sert düşüşün temel gıda ve tüketim maddelerinin fiyatlarına indirim olarak yansımasını bekliyor.

Tahran Borsası’nda tarihi hareketlilik

ABD ve işgal rejimi saldırıları nedeniyle 80 gün kapalı kalan Tahran Borsası (TEDPIX) yeniden işleme açıldı ve tarihi bir yükseliş trendine girdi.

Pakistan ara buluculuğunda imzalanan İslamabad Mutabakatı, yatırımcı güvenini en üst seviyeye çıkararak piyasada ralli havası estirdi. Yoğun likidite akışı işlem hacimlerinde rekor kırılmasına yol açtı.

Rekor seviyeler ve sektörel dağılım:

Ana endeks: TEDPIX 5 milyon puan sınırına dayanarak tarihinin en yüksek seviyesine ulaştı.

Sanayi ve enerji hisseleri: Petrokimya tesislerinin yüzde 90’ının yeniden üretime dönmesi ve deniz ablukasının kaldırılacağı beklentisiyle enerji, rafine ve ağır sanayi hisselerinde tavan fiyat uygulamaları görüldü.

Güvenli limanlardan dönüş: Savaş döneminde altın ve dövize yönelen yatırımcılar, tümenin değer kazanmasıyla yeniden hisse senetlerine ve borsa fonlarına döndü.

Yatırım taahhütleri piyasayı besliyor: Mutabakat metninde yer alan 300 milyar dolarlık yeniden yapılandırma fonu ve yaptırımların kaldırılmasına yönelik takvim taahhütleri borsanın yükselişini destekliyor. 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanan mutabakat zaptı ve dondurulan Merkez Bankası varlıklarının serbest bırakılmasına dair teknik izinler, şirketlerin küresel finans sistemine yeniden entegre olma umudunu artırdı.

Mali analistler, bu hareketliliğin kalıcı olabilmesi için 60 günlük müzakere sürecinden çıkacak nihai anlaşma şartlarının sahada tavizsiz uygulanması gerektiğini vurguluyor. (İLKHA)