DUSEDER: Sosyologların aile danışmanlığında kapsam dışı bırakılması toplumsal sorunlara yol açar

7 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği ile aile danışmanı olabilmek için gereken eğitim şartları yeniden düzenlendi.

Yeni yönetmeliğe göre psikoloji, rehberlik ve psikolojik danışmanlık, sosyal hizmet, tıp veya çocuk gelişimi lisans mezunlarının belirlenen alanlarda lisansüstü eğitim ya da doktora yapması gerekiyor.

450 saatlik aile danışmanlığı sertifikaları ise genel eğitim şartları arasında yer almazken, daha önce sertifika alan veya ilgili eğitim programlarına kayıt yaptıranlar için geçiş hükümleri getirildi. Buna göre belirlenen şartları taşıyan kişilere, eğitim ve kayıt durumlarına bağlı olarak 2 ila 4 yıl içerisinde çalışma izni düzenlenebilecek. Ayrıca sosyoloji ve hemşirelik lisansı üzerine aile danışmanlığı yüksek lisansını tamamlayan veya ilgili programa önceden kayıt yaptıranlar da geçiş hükümleri kapsamına alındı.

Mesleki ve toplumsal olumsuz yansımaları olacak

Söz konusu uygulamaya ilişkin İLKHA muhabirine konuşan Dünya Sosyologlar Derneği (DUSODER) Başkanı Necdet Topçu, toplumu her yönüyle bilen ve anlayan sosyologların kapsam dışı bırakılmasının hem mesleki hem de toplumsal manada olumsuz yansımalarının olacağını söyledi.

2012 yılından bu yana "Aile Danışmanlığı" ile ilgili yürürlükte olan mevzuat ile lisans eğitimlerini tamamlayan sosyologların 450 saat eğitim sonrasında aldıkları sertifika ile "Aile Danışmalığı" yapabildiklerini, bu uygulamanın psikoloji, çocuk gelişimi, sosyal hizmetler, tıp, hemşirelik ve PDR uzmanları için de geçerli olduğunu söyleyen Topçu, 7 Kasım itibarıyla yürürlüğe giren yönetmelik ile sosyoloji bölümü mezunlarının kapsam dışında bırakıldığını ifade etti.

Söz konusu uygulama ile sertifika alan binlerce kişinin mağduriyet yaşayacağını belirten Topçu, yüksek lisans zorunluluğu getiren uygulamanın hangi kriter baz alınarak sosyologların kapsam dışı bırakıldığını veya hangi kritere göre diğer meslek gruplarının kapsama dahil edildiğinin sorgulanması gerektiğini aktardı.

2 yıl içerisinde ofis açma zorunluluğu çözüm mü?

Düzenleme ile sosyologların emeğinin hiçe sayıldığını, toplumsal faydalarının önüne geçildiğini söyleyen Topçu, daha önce eğitim alan sosyologların 2 yıl içerisinde danışmanlık ofisi açma zorunluluğu getirdiğini ancak bunun hem maddi anlamda zor olduğunu hem de yer açma isteyenlerin sosyal hizmetler müdürlüklerinden izin almalarının da ciddi şekilde zorlaştırıldığını ifade etti.

"Mevzuatın iptaline dair çalışmalarımız olacak"

Topçu, "Meseleye bu açıdan bakıldığında meslek mensubu arkadaşlarımızın tamamen önünün kesildiğini görüyoruz. Meslek mensuplarımızın hak arayışları bakımından ciddi bir sorun olarak karşımızda duruyor. Bir an önce hukuksal çalışmalar yapıp bu mevzuatın iptaline yönelik bir çalışmalarımız olacak." dedi.

"Uygulama, toplumun geleceğiyle ilgili ciddi riskleri de beraberinde getirecektir"

Sosyolojinin devre dışı bırakılmasının toplumsal yansımalarının da olacağını vurgulayan Topçu, "Toplum, sosyolojik işleyiş, ilerleyiş ve toplumsal meselelerdeki etkileşimlerle birlikte var olan bir yapıdır. Toplumu en iyi anlayacak, onların nelerden nasıl etkilendiğine dair bilimsel bilgiye sahip olacak tek alanında sosyoloji olduğunu biliyoruz. Aslında bu mevzuatı çıkaranlar da bunu biliyor. Tabii bunun arka planında neler olduğuna dair çok fazla bir bilgiye sahip değiliz ama burada da ciddi bir kuşkularımız var. Yani kendi toplumumuzu bozmak için adeta planlanmış bir bomba gibi önümüze bu konuldu. Bu sadece meslek mensupları açısından değerlendirmiyorum. Bu aynı zamanda toplumun geleceğiyle ilgili ciddi riskleri de beraberinde getirecektir. Çünkü sosyolojinin olmadığı bir yerde toplumun etkilendiği, toplumun içerisinde bulunduğu kültürel, inançsal ve tarihi süreçte getirdiği bilgi ve birikimlerin birey üzerindeki etkilerini tanımlayamayız. Bu bağlamda da konulara yaklaştığımızda sosyolojinin bu anlamda çok önemli olduğunu düşünüyoruz." diye konuştu.

"Mevzuatın aileye zarar vermekten başka bir getirisi olmaz"

Geçmiş dönemlerde uygulanan uluslararası sözleşmelerin ülkeye hiçbir fayda sağlamadığını, o sözleşmeler ile yapılamayanların bugün farklı operasyonlar ile yapılmaya çalışıldığını aktaran Topçu, "Bu konuda devlet yetkililerimiz bazı durumlardan haberdar olmayabilir. Biz buradan uyarıyoruz!  Hangi amaçla sosyolojinin hangi konularını ya da sosyologlarını hangi durumlarını ölçtünüz de bu meselenin dışında tuttunuz. Veya diğer meslek mensuplarının hangi özelliklerini ölçtünüz? Hangi faydaları sağladığına dair bilimsel bir çalışma yaptınız da diğer meslek mensupları buna dahil ettiniz ve sosyologları devre dışı bıraktınız? Bunlar, kuşku duyduğumuz konuları da daha da güçlendiriyor. Bir tarafta sosyolojiyi bu meselenin içerisine almayacaksınız ama bir tarafta da diyeceksiniz ki 'Aileleri, çocukları şiddetin olduğu bir yerde korumamız gerekiyor' diyeceksiniz. Peki, sosyoloji bu meselenin dışındaysa siz neyle koruyacaksınız? Hala televizyonlarda şiddete yönelik yayınların var olduğu çocukların olumsuz etkilendiği, ailelerin olumsuz etkilendiği, özellikle dijitalleşmeyle birlikte gelen bu süreçte sosyologları tamamen yok saymanın bu ülke toplumuna, özellikle de ailelere zarardan başka bir şey getirmeyecektir." şeklinde konuştu.

"Meslektaşlarımız saygı ve nezaket çerçevesinde tepki göstermeli"

Sosyologların uygulamaya konulan mevzuat nedeniyle umutlarını yitirmemeleri gerektiğini belirten Topçu, "Bu mevzuatlar insanların çıkardığı mevzuatlardır. Dolayısıyla yaptıkları yanlışın farkına varacaklardır ve bizim buradaki gayretli çalışmalarımızla birlikte geri adım atacaklarını düşünüyoruz.  Yine bununla birlikte meslek mensuplarının birlik ve beraberlik içerisinde hareket etmeleri; saygı, nezaketli bir şekilde konuya tepki vermeleri gerektiğini düşünüyorum." dedi. (İLKHA)