Eğitim Bir-Sen'den 2025-2026 Eğitim öğretim yılı değerlendirme raporu

Diyarbakır genelinde 2025-2026 eğitim-öğretim yılının ardından, sahadan alınan doğrudan geri bildirim, somut veri ve kapsamlı analizler ışığında stratejik değerlendirme ve gelecek dönem vizyon raporu hazırladı.

Hazırlanan raporda tamamlanan dönemin kurumsal kazanımları ve sahaya yansımaları, gelecek dönem öncesi geliştirilmeye açık alanlar ve stratejik çözüm önerileri, öğretmenlerin iş yükünün azaltılması ve süreç sadeleştirme, okul yönetimlerinin etkinliğinin artırılması, ilçe grupları düzenlemesi ve atama süreçleri, proje okullarına yönetici ve öğretmen görevlendirme kriterlerinin düzenlenmesi, motivasyon ve dönem sonu performans teşvik sistemi ve yeni dönem projeksiyonu başlıkları yer aldı.

Tamamlanan dönemin kurumsal kazanımları ve sahaya yansımaları

Yeni dönem öncesinde eğitim sistemi tıkayan kronikleşmiş sorunlara karşı çözüm önerilerinin yer aldığı raporda "Tamamlanan Dönemin Kurumsal Kazanımları ve Sahaya Yansımaları" başlığı altında şu ifadelere yer verildi:

"Katılımcı Yönetim ve Dönem İçi İletişim: Eğitim-öğretim yılı boyunca sahada tesis edilen ortak akıl kültürü ve açık iletişim kanalları, eğitim çalışanlarının sorunlarına doğrudan ve hızlı çözümler üretilmesini sağlamıştır."

"Güven ve adalet iklimi: Yönetim süreçlerinde güven ve adalet ilkelerine uyulması, öğretmen ve yöneticilerimizin kurumsal aidiyet duygusunu bu dönemde en üst seviyeye taşımıştır."

"Yıl sonu sosyal entegrasyonu: Dönem boyunca sürdürülen, Ramazan ayı ve yıl sonu etkinlikleriyle de taçlandırılan kermes ve sosyal sorumluluk projeleri; öğretmen, öğrenci ve velilerimizi ortak bir ideal etrafında buluşturmuştur. Bu sosyo-kültürel etkinlikler, okullar arası dayanışmayı en üst seviyeye çıkarırken, öğrencilerin toplumsal duyarlılık ve sosyal sorumluluk bilinçlerinin gelişimine de çok boyutlu katkılar sağlamıştır."

Gelecek dönem öncesi geliştirilmeye açık alanlar ve stratejik çözüm önerilerinin de paylaşıldığı raporda sınıf mevcutlarının optimizasyonu ve yeni dönem planlaması hakkında 2025-2026 eğitim döneminde bazı okullardaki yoğun öğrenci mevcudunun öğretmen-öğrenci etkileşimini ve öğrenme çıktılarını sınırlandırdığı tespitine yer verildi.

Sınıf mevcutlarının optimizasyonu ve yeni dönem planlaması

Söz konusu öğrenci mevcudu sorununa çözüm olarak yeni ders yılı öncesinde, bölgesel ihtiyaç analizleri doğrultusunda derslik planlamalarının yapılması, fiziki altyapının güçlendirilmesi ve dengeli öğrenci dağılımı sağlayan mekanizmaların işletilmesi gerektiği ifade edildi.

Öğretmenlerin iş yükünün azaltılması ve sürecin sadeleştirme hususunda yıl boyunca süregelen yoğun bürokratik işlemler, evrak/raporlama süreçleri ve ek komisyon görevleri, öğretmenlerin asli eğitim faaliyetlerine odaklanmasını zorlaştırdığının belirtildiği raporda çözüm olarak "Yeni dönemde dijitalleşme olanaklarından maksimum düzeyde yararlanılarak resmî yazışma süreçleri sadeleştirilmeli, öğretmenlerin ek yükleri hafifletilmeli ve zamanlarını doğrudan eğitim-öğretimin niteliğini artırmaya ayırmaları sağlanmalıdır." denildi.

"Okul yöneticilerinin eğitim yılı içinde üstlendiği muhakkiklik ve özel öğretim kurumu denetimleri gibi okul dışı görevler, kurumsal idareye ve okul yönetimine ayrılan zamanı kısıtlamaktadır." İfadeleriyle okul yönetimlerinin etkinliğinin artırılması mevzusuna değinilen raporda çözümün gelecek dönemde denetim ve muhakkiklik süreçlerinin eğitim müfettişlerince yürütüleceği alternatif bir planlama modeli geliştirilerek bunun için yeteri kadar eğitim müfettişi/ müfettiş yardımcısı istihdam edilmesi, okul liderlerinin tamamen kendi kurumlarının vizyonuna odaklanması desteklenmesi gerektiği ifade edildi.

İlçe grupları düzenlemesi ve atama süreçleri

Raporda ilçe grupları düzenlemesi ve atama süreçleri hakkında ise şu ifadeler kullanıldı:

"İlçe grupları (bölge) düzenlemesi; norm fazlası öğretmenlerin resen atamalarında ve yaz dönemi yer değiştirme (eş/sağlık mazereti) süreçlerinde ciddi mağduriyetler yaratmaktadır. Coğrafi olarak uzak ilçelerin aynı grupta yer alması, resen atamalarda rıza dışı uzaklaşmalara veya mazeret tayinlerinde aile bütünlüğünün bozulmasına neden olmaktadır."

"Çözüm: Yaz dönemi atamaları ve yeni dönem planlaması öncesinde, Diyarbakır’ın geniş coğrafi yapısı ve ulaşım imkanları yeniden analiz edilerek ilçe gruplandırmaları daha rasyonel ve hakkaniyetli bir temele oturtulmalıdır. Resen atamalarda isteğe bağlılık öncelenmeli; mazeret atamalarında ise aile bütünlüğünü koruyacak esnek bir model hayata geçirilmelidir."

Proje okullarına yönetici ve öğretmen görevlendirme kriterlerinin düzenlenmesi

"Proje okullarına yönetici ve öğretmen görevlendirme kriterlerinin düzenlenmesi" başlığı altında farklı bir değerlendirmenin yer aldığı raporda "Bakanlıkça ulusal veya uluslararası düzeyde proje yürüten okul ve kurumlara (proje okulları) yapılan müdür, müdür başyardımcısı, müdür yardımcısı ve öğretmen görevlendirmelerinde takdir yetkisine dayalı atama usulü uygulanmaktadır. Bu yöntem; liyakat, kariyer, fırsat eşitliği ve şeffaflık ilkeleriyle çelişmekte, fırsat eşitliğini zedeleyen ve şeffaflıktan uzak sübjektif değerlendirmelere zemin hazırlamaktadır." ifadelerine yer verildi.

Sorunun çözümüne yönelik "Proje okullarına yapılacak yönetici ve öğretmen görevlendirmelerinde fırsat eşitliğini, liyakati ve şeffaflığı esas alan yeni bir sistem inşa edilmelidir. Bu doğrultuda, takdir yetkisine ve sübjektif kriterlere dayalı mevcut atama usulüne son verilmeli; bunun yerine Bakanlıkça merkezi, nesnel ve şeffaf bir yazılı sınav sistemi getirilmelidir." denildi.

Motivasyon ve dönem sonu performans teşvik sistemi

Eğitim-öğretim yılı boyunca yürütülen başarılı çalışmaların görünür kılınması ve iyi uygulama örneklerinin ödüllendirilmesi ihtiyacı devam ettiğinin kaydedildiği raporda eğitime değer katan, fark yaratan öğretmen ve yöneticilerin tespiti için objektif ve şeffaf kriterlere dayalı bir performans teşvik mekanizması yeni dönemde hayata geçirilmesi; geride bırakılan dönemin başarıları ödüllendirilerek kurumsal motivasyonun yüksek tutulması gerektiği belirtildi.

Diyarbakır, sahip olduğu nitelikli insan kaynağı ve 2025-2026 eğitim-öğretim yılında yakaladığı pozitif sinerji ile ülkenin eğitim vizyonuna yön verecek potansiyele sahip olduğunun vurgulandığı raporda yıl sonu itibarıyla tespit edilen idari, bürokratik ve sistemsel yüklerin, yeni dönem öncesinde stratejik bir planlamayla hafifletileceği; şehirde yakalanan olumlu, adil ve huzurlu yönetim iklimini kalıcı hale getireceği, gelecekteki akademik ve sosyal başarıyı en üst seviyeye taşıyacağı belirtildi. (İLKHA)