Esnaf Batıyor: Günde 330 Kepenk, Saatte 13 İflas

Türkiye’de küçük esnafın feryadı artık istatistiklere dökülmüş durumda. 2025 yılında 120 bin 423 esnaf işyeri kapısına kilit vurdu. Bu rakam, her gün ortalama 330, her saat 13’ten fazla esnafın ticari hayatını sonlandırdığı anlamına geliyor. Son beş yılda kapanan esnaf sayısı 606 bini aştı. Açılan işyerleri de var ama kurulan her üç dükkândan biri aynı yıl içinde kapanıyor. Çarşı-pazar sessizleşiyor, mahallelerin ışıkları sönüyor.

TESK verileri soğuk ve net: 2024’te de benzer bir yıkım yaşanmıştı. 2025’te ise icra dosyaları 25 milyona yaklaştı, konkordato başvuruları tarihi zirveye çıktı. Esnafın borcu birikiyor, ödeme gücü eriyor. Yüksek kira, enerji faturaları, hammadde maliyetleri ve düşen alım gücü ciroyu boğuyor. Tüketici cebini kıstıkça esnafın tezgâhı boş kalıyor. Zincir marketler ve büyük sermaye rekabeti küçük işletmeleri köşeye sıkıştırırken, kredi muslukları da sıkılaşmış durumda. Vergi veya SGK borcu olan esnaf, kefalet kredisine dahi ulaşamıyor. “Borcun varsa kredi yok” deniyor; oysa borcu ödeyecek sermaye de kalmamış.

Vergi tarafı ayrı bir baskı unsuru. Yıllardır basit usulle idare eden yüz binlerce esnaf, 2026 itibarıyla gerçek usule geçiriliyor. Defter tutma, muhasebe ücreti, KDV, stopaj, geçici vergi… Birden fazla kalemde ek yük geliyor. Bağ-Kur primleri yıllık 120 bin lirayı buluyor. TESK Başkanı’nın uyarısı hâlâ geçerli: Hazırlıksız geçiş 250-300 bin işyerini daha riske atabilir. Esnaf artık “devlete ve faize çalışıyor” şikâyetini yüksek sesle dile getiriyor. Kazancın tamamı vergiye gitmiyor belki; ama kira + enerji + prim + faiz + vergi sarmalı, günlük kazancı yutmaya yetiyor.

Bu tablo sadece rakam değil. Bakkal, berber, terzi, lokantacı, tamirci… Mahalle ekonomisinin omurgası birer birer çöküyor. İstihdam kaybı, kayıt dışılığa kayış, sosyal gerilim… Zincirleme etki büyüyor. Resmi açıklamalarda “ekonomi rayına oturuyor” denirken, sahada her gün yüzlerce kepenk iniyor. Esnafın talebi net: faiz yükünü hafifletecek gerçek yapılandırma, prim ve vergi yükünde nefes aldıracak düzenleme, finansmana adil erişim.

Günde 330 kepenk. Bu tempo sürdürülebilir değil. Küçük esnaf ayakta kalmazsa, üretim ve istihdam da sarsılır. Rakamlar ortada; çözüm bekliyor.