Gebelik ve venöz tromboembolizm: Riskler ve korunma stratejileri

Gebelik döneminin venöz tromboembolizm (VTE) riski açısından kritik bir dönem olduğunu vurgulayan Yrd. Doç. Dr. Betül Çelikol Sertbaş, gebelik ve varislerin oluşturduğu potansiyel sağlık tehditlerine dair uyarılarda bulundu. Bu dönemi hem anne hem de bebek için güvenli hale getirmenin yollarını açıkladı.
Çakmak Erdem Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Betül Çelikol Sertbaş, gebelik döneminin venöz tromboembolizm (VTE) riski açısından ne kadar kritik bir dönem olduğunu vurguladı. Gebelikte varislerin artan risklerini tek tek anlatan Doç. Dr. Betül Sertbaş, “Gebelik, varisli hastalar için ek bir risk faktörü oluşturabilir. Gebeler, varislerin neden olduğu semptomlarda artış yaşarken bu durum hem anne hem de hekim için büyük bir endişe kaynağı olabilir” açıklaması yaptı.
Ortaya çıkan şikâyetler
Yrd. Doç. Dr. Betül Çelikol Sertbaş, gebelik sırasında ortaya çıkan şikâyetleri şöyle sıraladı:
“Mavi-mor renkli damarların belirginliğinde ve sayısında artış,
Bacaklarda gebelik öncesi dönem veya önceki gebeliklere göre daha fazla ödem,
Daha fazla ağrı, dolgunluk ve huzursuzluk hissi,
Gece kramplarında artış yer alır.”
“Aspirin veya DMAH içeren enjeksiyonlar reçete edilebilir”
“Bu belirtilerle en büyük endişe kaynağı toplardamarlarda oluşabilecek pıhtıların hem bacaklarda kalması hem de akciğerlere doğru hareket etmesidir” Yrd. Doç. Dr. Betül Çelikol Sertbaş, “Venöz tromboemboli (VTE) adı verilen bu durum, varisi olmayan sağlıklı bireylerde bile tetikleyici sebeplerle ortaya çıkabilir. Ancak gebelikte bu durumu yönetmek daha karmaşık hale gelir. Bu nedenle gebelik süresince pıhtı oluşumunu önlemek amacıyla aspirin veya DMAH içeren enjeksiyonlar reçete edilebilir” dedi.
Aspirin ve DMAH Kullanımı: Zorunluluk ve Değerlendirme
Varisli hamilelerin aspirin veya DMAH enjeksiyonu kullanımının zorunlu olmadığını belirten Yrd. Doç. Dr. Betül Çelikol Sertbaş, “Ancak, varis öyküsü olan gebelerin Kalp ve Damar Cerrahisi uzmanları tarafından detaylı bir değerlendirmeye alınması gereklidir” diyerek bu sürecin nasıl işlediğini şöyle açıkladı:
“Gebelik sürecinde varislerin yönetimi, kapsamlı bir klinik muayene gerektirir. Hekimler, hastanın şikayetlerini ve sağlık geçmişini değerlendirir. Özellikle pıhtı öyküsü olan hastalar için varislerin klinik durumu ve gerekli tetkiklerin sonuçlarına göre, uygun tedavi yöntemleri belirlenir.”
Kritik Bilgiler: Neler Sorgulanmalı?
“Gebe kalma öyküsü (kendiliğinden veya tedavi ile),
VTE öyküsü (kişisel veya ailede),
VTE’nin ortaya çıkış şekli ve damar alanları,
Tekrarlayan VTE öyküsü,
Ailede tekrarlayan veya şiddetli VTE öyküsü,
Genetik pıhtılaşma faktörleri,
Çoğul gebelik öyküsü,
Gebelikle ilgili risk faktörlerinden ötürü yatak istirahati gerekliliği,
Gebenin yaşı, boy ve kilosu.”
Yrd. Doç. Dr. Betül Çelikol Sertbaş, her gebeliğin kendine özgü olduğunu ve tedavi planlarının kişiye özel olarak oluşturulması gerektiğini vurguladı.
Kaygıyı Azaltmanın Anahtarı: Bilinçli takip ve önlem
Gebelikte yaşanan kaygının sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmek için bilinçli bir yaklaşım şarttır. Yrd. Doç. Dr. Betül Çelikol Sertbaş, “Gebelikte potansiyel riskleri bilmek ve kişiye özel sağlık durumunu doğru değerlendirmek, güvenli bir gebelik süreci sağlar. Varis öyküsü veya pıhtılı hastalık öyküsü bulunan gebelerin Kalp ve Damar Cerrahisi uzmanlarıyla görüşmeleri elzemdir” şeklinde konuştu.
Son olarak, “Varisleri olan ve gebelik planlayan kadınların, gebelik öncesi muayenelerini ciddiyetle yaptırmaları ve sağlık durumlarını düzenli olarak takip etmeleri büyük önem taşır. Bu yaklaşım, daha rahat ve sorunsuz bir gebelik ve doğum süreci geçirmelerini sağlayacaktır” diyerek sözlerini tamamladı.