Genç mimardan ’Mavi yaşam’ için çevreci çözüm

Yaşar Üniversitesi Mimarlık Fakültesi öğrencisi Denizhan Şallı, Endonezya’daki mercan resiflerinin yok oluşuna dikkat çeken çevreci bitirme projesiyle Türkiye’nin en saygın mimarlık öğrenci yarışmalarından Archiprix Türkiye’de ‘’Eşdeğer Mansiyon‘’ ödülünün sahibi oldu.
Şevki Vanlı Mimarlık Vakfı ile Mimarlar Derneği 1927 tarafından düzenlenen yarışma, mimarlık fakültelerinin bitirme projelerini ulusal ölçekte görünür kılmayı ve genç mimar adaylarının özgün tasarım yaklaşımlarını gündeme getirmeyi amaçlayan saygın bir platform olarak biliniyor. Bu yıl yarışmada ödül alan projeler arasında Yaşar Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü öğrencisi Denizhan Şallı’nın çevre odaklı önemli bir çalışması da yer aldı. Şallı’nın "The Living Pier " başlıklı projesi, Endonezya’nın doğal güzelliğiyle dünyaca ünlü olan Togian Adaları‘nın çevresinde hızla yok olan mercan resiflerini korumayı amaçlıyor. Proje, su kirliliği, patlayıcıyla balık avlama, toplumsal bilinç eksikliği ve kamusal önlemlerin yetersizliği nedeniyle tahrip olan resif ekosistemini yeniden canlandırmayı hedefliyor.

Dünya mirası için umut
Tasarımının çıkış noktasının su altı yapay resif modülleri ve iklime duyarlı su üstü birimlerden oluşan yeni bir yaşam alanı yapısı olduğunu söyleyen Denizhan Şallı, düşüncelerini "Mercan resiflerinin yok oluşunu geri döndürülemez bir son olarak değil, müdahale edilmediğinde derinleşen bir kayıp olarak ele aldım. Yapı, bu kaybı simgeleyen bir anıt olmak yerine iyileştirme sürecinin aktif bir parçası olmayı hedefliyor. Projede yer alan su altı modülleri, araştırma mekânı olmanın ötesinde yeni yaşam alanları üretmeyi hedefleyen yapay resif yüzeyleri olarak tasarlandı. Beton karışımına eklenen yerel volkanik malzemeler, mercan larvalarının tutunmasını kolaylaştıran bir zemin oluşturuyor. Su üstü birimler ise doğal havalandırma, gölgeleme ve yarı geçirgen kabuk sistemleriyle iklime duyarlı bir yaşam alanı sunuyor. Ziyaretçi rotaları, kullanıcıyı merkeze doğrudan ulaştırmak yerine yavaşlatan ve gözleme teşvik eden bir mekânsal deneyim kurguluyor. Projem, diğer mercan resif alanlarına da uyarlanabilir’’ sözleriyle paylaştı.

Türkiye’ye mesafesi
Togian Adaları, Endonezya’nın Orta Sulawesi kıyıları açıklarında, Tomini Körfezi’nde yer alan 56 ada ve birçok açık deniz adacığından oluşan turistik bir takımada olarak tur operatörlerinin gözde uluslararası destinasyonları arasında yer alıyor. 2004 yılında Endonezya hükümeti tarafından ülkenin 132 bin hektarlık en büyük mercan resifi başta olmak üzere denizde 292 bin hektar, karada 70 bin, ormanlık alanda ise yaklaşık 11 bin hektarlık alan milli park ilan edildi. Türkiye’den 5 saat ileride bulunan gözde adalar topluluğunun ülkemize olan uçuş mesafesi yaklaşık 11 bin km. Seyahat süresi 20 saatin üzerine çıkabiliyor. Çünkü, Togian Adaları’na doğrudan seyahat olanağı bulunmuyor. Endonezya’nın başkenti Jakarta veya Bali Adası’nda aktarma yapılıyor. Türk Hava Yolları’nın (THY) her iki merkeze uçuşu bulunuyor.