Gençler köyleri terk etti, hayvancılık can çekişiyor

Malatya'da hayvancılık sektöründe artan girdi maliyetleri, özellikle küçük aile işletmelerini zorlamaya devam ediyor. Yem fiyatlarının yükselmesi üretim maliyetlerini artırırken, bu durum hem et hem de süt fiyatlarına yansıyor. 

Battalgazi Ziraat Odası Başkanı Bayram Alışık, hayvancılık sektöründe yem fiyatlarının üretime etkisi, et ve süt üretimine yansımaları, destek politikaları, besicilerin yaşadığı sorunlar ve sektörün geleceğine ilişkin İLKHA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Alışık, "Günümüz itibariyle Malatya'da bir besi yemin çuvalı bin lira, arpa 800 lira, süt yemi bin küsur lira. Bu girdiler sadece nakliye hariç bayilerin sattığı fiyatları söylüyorum. Böyle yüksek girdiler olunca gerçekten hayvancılık da zorlaşıyor" dedi.

Özellikle küçük aile işletmelerinin bu maliyetler karşısında üretimi sürdürmesinin zorlaştığını ifade eden Alışık, büyük işletmelerin ise maliyetler karşısında daha fazla dayanma imkanına sahip olduğunu söyledi.

Alışık, "Özellikle küçük aile işletmelerinin bu fiyatlar karşısında direnmeleri, hayvancılıklarını devam ettirebilmeleri biraz zor görünüyor. Büyük şirketler belki biraz daha bu konuda rahat olabilir ama özellikle küçük aile işletmelerinin bu konuda zorlanması, yavaş yavaş hayvancılığı terk etmesi olumsuz bir etkidir. Türkiye için büyük bir kayıptır diye düşünüyorum" ifadelerini kullandı.

"Yem fiyatları hayvancılığı zorlaştırıyor"

Girdi maliyetlerinin yüksekliğine dikkat çeken Alışık, güncel yem fiyatlarının özellikle küçük işletmeleri ciddi şekilde zorladığını belirtti.

"Gençler köyleri terk edince maalesef hayvancılık öldü"

Hayvancılığın yeniden canlandırılması için özellikle köylerde yaşayan küçük aile işletmelerine yönelik teşviklerin artırılması gerektiğini vurgulayan Alışık, gençlerin köylerden göç etmesinin üretimi olumsuz etkilediğini belirtti.

Alışık, "Devletimiz, özellikle bakanlığımız köylere, özellikle de küçük aile işletmelerine gerçekten cezp ettirici, teşvik ettirici projeler üretmeli, hayata geçirmeli. Türkiye biliyoruz ki tarım ve hayvancılık ülkesidir. Ama geldiğimiz noktada gerçekten köylerde artık gençlerin kalmayışı, üretimin azalması, hayvancılığın yavaş yavaş terk edilmesi Türkiye'nin geleceği açısından gerçekten büyük bir kayıptır" diye konuştu.

Geçmişte Malatya'nın süt ve peynir ihtiyacının önemli bölümünü karşılayan Uluköy'ü örnek gösteren Alışık, köyde yaşanan değişimin hayvancılığın geldiği noktayı ortaya koyduğunu söyledi.

Alışık, "Şöyle bir örnek vereyim. Uluköy diye bir köyümüz var. Üniversitenin hemen üstünde her evin en az olarak küçükbaş olarak 150-200 arası hayvanı vardı, büyükbaşları da saymıyorum. Bunlar o zaman Malatya'nın bütün peynir ihtiyacını karşılıyordu, arta kalanı da dışarıya gönderiyordu. Bugün maalesef Uluköy'e gidin, hayvan besleyen bir tane aile bulamazsınız. Gençler köyleri terk edince maalesef hayvancılık öldü" dedi.

"Üretici emeğinin karşılığını alamıyor"

Yem fiyatlarındaki artışın et ve süt üretim maliyetlerini artırdığını belirten Alışık, Malatya'da süt üreticilerinin pazarlama konusunda da sorun yaşadığını ifade etti.

Malatya'da soğuk zincir sisteminin bulunmadığını belirten Alışık, Adıyaman'ı örnek göstererek süt üreticilerinin aldığı fiyatlar arasında fark bulunduğunu söyledi.

Alışık, "Süt konusunu ele alırsak Malatya'da soğuk zincir sistemi yoktur. Bugün Adıyaman'da bu sistem var. Sistemin olduğu bölgelerde de Tarım Bakanlığımızın süt üreticilerine desteği biraz daha fazla. Yani Adıyaman'da bugün süt kilosu 30 liradan giderken, Malatya'da 20-22 lira civarı gidiyor. Böyle olunca da üreticinin gerçekten emeğini kurtarmıyor. Yapan da mecburiyetten yapıyor. Geçineyim diye yapıyor" ifadelerini kullandı.

"Desteklerde küçük aile işletmeleri daha fazla gözetilmeli"

Mevcut destek politikalarının küçük aile işletmeleri açısından yeterli olmadığını savunan Alışık, desteklerin bu işletmelerin sürdürülebilirliğini sağlayacak şekilde artırılması gerektiğini dile getirdi.

Alışık, "Destek politikaları küçük aile işletmeleri için yetersiz olarak görüyorum. Yani büyük şirketler belki bu konuda biraz daha avantajlılar çünkü açıklanan destek projeleri genelde büyük şirketlere yönelik. Ama ben yetersiz görüyorum. Özellikle hayvancılığın sürdürülebilirliği açısından küçük aile işletmelerini Bakanlık olarak aktif hale getirmemiz lazım" dedi.

Yem girdilerinin yüksek olmasının besicilerin üretim yapmasını zorlaştırdığını belirten Alışık, maliyetlerin artmasının et fiyatlarına da yansıdığını söyledi.

Alışık, "Böyle maliyetler birinci, ister istemez et fiyatları da yükseliyor. Yükselince tüketiciye negatif konuda yansıyor. Yani üreten de tüketen arasında maalesef gidip geliyoruz. Üreten, ürettiğinin hakkını almaz iken tüketici de gerçekten çok yüksek fiyatlara bugün Malatya'da kırmızı et 900 TL'nin üzerinde, yani bin lira civarında. Her insan eti alıp tüketemiyor" diye konuştu.

"Küçük işletmeler biterse sektörün geleceğini iyi görmüyorum"

Hayvancılık sektörünün geleceğinin küçük aile işletmelerinin ayakta kalmasına bağlı olduğunu ifade eden Alışık, gençlerin yeniden köylere yönlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Alışık, "Sektörün geleceği böyle devam ederse, özellikle küçük işletmeler biterse ben pek iyi görmüyorum. Dediğim gibi bakanlık gereken desteği verirse, gerçekten bunu meslek haline getirirse, yani gençlere özellikle sevdirirlerse, bunu mesleki hale getirirlerse iyi olur diye düşünüyorum ama bu şekilde giderse ben pek iyi olacağını düşünmüyorum" dedi.

Bakanlığın zaman zaman önemli destekler verdiğini ancak özellikle küçük işletmelere yönelik desteklerin artırılması gerektiğini belirten Alışık, kentten köye dönüşü teşvik edecek projelerin hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.

Alışık, "Bakanlığımızın gerçekten zaman zaman güzel destekleri var. Ama bunu diyorum ki Sayın Bakanımıza da buradan rica ediyoruz. Özellikle köy, küçük işletmelere desteklerin artırılmasını, gençlerin köye yönlendirilmesini, kentten köye dönüşün veya göçün nasıl olacağı üzerinde projeler gerçekleştirip bunu hayata geçirmelerini bekliyorum" ifadelerini kullandı. (İLKHA)