Hemşirelik Haftası’nda hemşirelerin önemi anlatıldı

18 Mayıs Hemşireler Haftası dolayısıyla "Hemşireler Günü" etkinliği düzenledi.
Tıp Fakültesi Konferans Salonu’nda düzenlenen etkinliğin açılış konuşmasını yapan Dr. Öğretim Üyesi Meryem Aydın, hemşirelik mesleğinin tarihi süreç içerisinde yalnızca bireysel sağlık hizmetleri sunmakla kalmadığını; toplum sağlığının korunması, geliştirilmesi ve sürdürülebilirliğinde de kritik rol oynadığını ifade etti.

"Hemşireliğe önem vermek, ekonomileri güçlendirir"
Uluslararası Hemşirelik Konseyi’nin (ICN) 2025 yılı için belirlemiş olduğu "Hemşireliğe Önem Vermek, Ekonomileri Güçlendirir" temasını paylaşan Meryem Aydın, hemşirelik mesleğine yapılan yatırımın küresel boyutta etkiye sahip olduğuna dikkat çekti. Hemşireliğin profesyonel niteliğini artırmaya yönelik bilimsel çalışmaların, politika geliştirme süreçlerinin ve eğitim faaliyetlerinin kararlılıkla sürdürülmesinin önemine vurgu yapan Aydın, "Hemşirelik Haftası’nın, mesleğimizin görünürlüğünü ve saygınlığını artıran, ortak değerler etrafında bizleri daha da kenetlendiren bir dönüm noktası olmasını temenni ediyorum" dedi.

"Öğrencilerimizin çalıştığı yerlerden olumlu bildirimler alıyoruz"
Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Hemşirelik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Şerif Demir, hemşirelik mesleğinin tıbbın ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte çağdışılıktan ve eleman olmaktan çıktığının altını çizdi. Hemşirelik mesleğinin ilerlemesi için gelişen teknolojinin yanında, sahada çalışan hemşirelerin de geri bildirimlerine ihtiyaç olduğunu vurgulayan Demir, çalışan hemşirelerin karşılaştığı olumsuzlukların bildirilmesi tavsiyesinde bulundu. Pandemide, afetlerde hayatını kaybedenlere ve bugüne kadar mesleğe hizmet eden tüm hemşirelere teşekkür eden Şerif Demir, "Sağlık Bilimleri Fakültesi olarak yetiştirdiğimiz hemşirelerin çalıştığı yerlerden bize olumlu geri dönüşleri oluyor. Bizim için gurur verici bir durum. Bu vesile ile ben kurumumuzda çalışan hemşirelerimiz başta olmak üzere tüm hemşirelerin gününü kutluyorum" ifadelerine yer verdi.

Afetlerde hemşirenin önemi
Açılış konuşmalarından sonra program sunumlarla devam etti. Programın ilk sunumunu yapan Düzce İl Sağlık Müdürlüğü Acil ve Afetlerde Sağlık Hizmetleri Birim Sorumlusu Uzm. Ahmet İyi "Afetlerde Hemşirelik" adlı sunumu gerçekleştirdi. Afet ve acil durum yönetiminin amaçlarını; "Toplumun afetlerden en az hasarla kurtulabilmesi, sürdürülebilir bir afet yönetimin oluşturulması, toplumda afet ve farkındalığı bilinci oluşturulması, afet sonrası can kaybının en aza indirgenmesi ve afet sonrası dönemde hızlı bir şekilde normalleşmeyi sağlama" şeklinde sıraladı.
Afet öncesi, muhtemel afetlerden korunma amaçlı risk yönetimi yapılmasının önemine vurgu yapan İyi, afet sonrasında ise uygulanması gereken kriz yönetiminin altını çizdi. Afet hemşireliğinin önemi üzerinde duran Ahmet İyi, afet hemşireliğini; "Fiziksel, duygusal ve sağlık ihtiyaçlarını kötü yönde etkileyecek doğal ya da insan kaynaklı afetler öncesi afet planlarının hazırlanmasına katkıda bulunmak, afet sırasında ve sonrasında ise gerekli olan müdahale, bakım ve genel hemşirelik hizmetlerinin verilmesi ile topluma ihtiyacı olan profesyonel hemşirelik görevinin sunulması" ifadeleri ile tanımladı.
Afet hemşireliğinin 8 yeterlilik alanın olması gerektiğinin altını çizen Ahmet İyi, bunları hazırlık ve planlama, iletişim, olay yönetim sistemleri, emniyet ve güvenlik, değerlendirme, müdahale, kurtarma, hukuk ve etik olarak sıraladı. Afetlerde hemşirenin; müdahale öncesi, müdahale sırası ve müdahale sonrası olmak üzere temel görevleri hakkında da bilgi veren İyi, hemşirenin müdahale öncesinde; eğitim ve tatbikatlara katılma, acil durum planlarının oluşturulması, toplumun bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi görevleri varken, müdahale sırasında ise ilk yardım ve triyaj, yaralıların bakımı ve nakli, psikososyal destek, hijyen ve enfeksiyon kontrolü gibi sorumlulukları olduğunu ifade etti. Müdahale sonrasında da hemşirenin görevinin bitmediğinin altını çizen Ahmet İyi, müdahale sonrasında rehabilitasyon sürecine destek, travma sonrası stres bozukluğu yönetimi ve toplumun yeniden yapılanmasına katkı sağlamak olduğunu dile getirdi.
Afetlerde çocukların savunmasız oldukları için daha fazla etkilendiğini hatırlatan Ahmet İyi, çocukların korunması ve sağlıklı gelişiminin sürdürülebilmesi için özel çaba harcanması gerektiğinin altını çizdi.

Afetlerde psikolojik dayanıklılık
Aksaray Üniversitesi Hemşirelik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yunus Kaya ise; "Afetlerde Psikolojik Dayanıklılık (Resilience)" başlıklı çalışmasını katılımcılarla paylaştı. Kaya, kriz anlarında yeniden ayağa kalmanın üzerinde durarak, varoluşçu psikoterapinin bireylerin zorlayıcı olaylar sonrasında yaşamlarında bir takım olumlu değişimlerin geliştiği söylemini hatırlattı.
Afetlerde ve afet sonrasında psikolojik sağlamlığın (Resilience) önemine değinen Kaya, "İnsanlar yaşamlarının belirli dönemlerinde bazı olumsuz, örseleyici sarsıcı ve stresli yaşam durumlarıyla karşı karşıya kalabilmektedir. Karşılaşılan zorlayıcı olaylara bireyler, kişisel özellikleri nedeniyle farklı tepkiler verebilmekte ve bu durumlarla başa çıkabilmek için birbirinden farklı stratejiler uygulayabilmektedir. Bazı bireyler travmatik ve stresli olaylar karşısında olayın etkisi ile uzun süre kendilerini toparlayamayıp, depresyon ve anksiyete gibi çeşitli ruhsal bozukluk belirtileri gösterebilirken, bazı bireyler ise bu olumsuz olayların meydana getirdiği ruh halinden kendilerini toplayabilme becerilerine sahip olabilmektedirler. Böylelikle eskisinden de daha da farkında ve anlamlı olarak yaşamlarına devam etmektedir" diyerek insan hayatındaki kriz anlarının iyi değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Psikolojik sağlamlık nasıl artırılır?
Psikolojik sağlamlığı; "Pozitif psikoloji fikirlerin değerlendirildiğinde, insanların sıkıntılı ve zor yaşam durumlarından sonra kendilerini toparlayarak normal hayatlarına dönebilme becerisi psikolojik sağlamlık ile ifade edilmektedir. Psikolojik sağlamlık; Latince ‘resilire’ kökenli bir kavram olup ‘esnek olma’ anlamına gelmektedir" şeklinde tanımlayan Kaya, zorluklarla başa çıkmak için psikolojik sağlamlığın geliştirilebileceğini ifade etti. Psikolojik sağlamlığın gelişebilmesi için; bireyin zorluklarla mücadele edebilme ve zorlanma toleransının yüksek olması gerektiğini vurgulayan Kaya, anne-babanın çocuğu adına her şeyi yapmaması, zaman zaman çocuğun zorlanacağı görevler vermesi ve zorlanma toleransını artırması gerektiğini vurgulayarak, psikolojik sağlamlığın gelişmesi için zorlanma ve risk almanın önemli bir yere sahip olduğunu söyledi.
Psikolojik sağlamlığın doğuştan gelen bir özellik olmadığını, geliştirilebilen bir özellik olduğunu vurgulayan Kaya, psikolojik sağlamlığın artırılmasında; "Bireysel, ailevi ve çevresel etmenler. Aile içi ilişkiler. Anne-baba tutumları, ilişkiler, eğitim seviyesi ve çocuk sayısı. Ekonomik durum. Anne-babanın hayatta olup olmaması. Fiziksel ya da ruhsal hastalık öyküsü. Kişiler arası ilişki ve sosyal destek. İhmal, istismar ve zorbalık yaşantısı. Kendini, bedenini ve duygularını tanıma. İhtiyaçlarını tanıma ve bu ihtiyaçlarını karşılamak için sorumluluk. Atılgan olmak, hayır demek ve gerektiğinde destek talep edebilmesi. Benlik saygısının yüksek olması. Etkili stresle baş etme ve problem çözme becerisi. Anlamlı bir yaşama sahip olma. Şimdi ve burada, anda yaşama" gibi etkenlerin yer aldığını ifade etti.
Gerçekleştirilen sunumların ardından Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü öğrencileri Sahra Basatoğrul, Zeynep Sena Yılmaz ve Cemre Nur Çinik sergiledikleri konser ile etkinlik sona erdi.