Hollanda’da STK’lardan Hollanda devletine karşı “Gazze” davası

Hollanda’da sivil toplum kuruluşları (STK), İsrail’e silah ihracatı ve sevkiyatının yasaklanmasını talep ederek, Gazze’deki soykırımı engellemekte başarısız olmakla suçladıkları Hollanda devleti aleyhinde dava açtı.
Hollanda’daki sivil toplum kuruluşları (STK), Hollanda devletini İsrail’in sadık bir müttefiki olarak görüyor. STK’lar Gazze Şeridi ve işgal altındaki Batı Şeria’da uluslararası hukukun ve 1948 Birleşmiş Milletler Soykırım Sözleşmesi’nin ihlal edilmesine engel olmak için elinden gelen her şeyi yapmak konusunda bir yasal yükümlülüğü bulunduğunu vurguladıkları Hollanda hükümetine yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle dava açtı.

“Davacı taraflar, Hollanda devletinin hesap vermesini sağlamak için burada”
STK’ları temsil eden Avukat Wout Albers Lahey kentindeki hukuk mahkemesinde yaptığı konuşmada, “Davacı taraflar, İsrail devleti tarafından Filistin halkının haklarının ihlal edilmesine müdahale etmeyerek uluslararası hukuka saygı göstermeyen Hollanda devletinin hesap vermesini sağlamak için burada” dedi.
Albers, “İsrail, soykırım ve ırkçılık suçu işlemektedir ve savaşını Hollanda silahlarıyla yürütmektedir” diye konuştu.
Hollanda devletini temsil eden avukat Reimer Veldhuis ise ülkenin silah ihracatında Avrupa yasalarını uyguladığını vurgulayarak davanın düşürülmesini talep etti.

“Hollanda devletinin Gazze’deki durumun ciddiyetini reddetmediğini ifade etmek gerekiyor”
Lahey’deki mahkemede davanın açılışını gerçekleştiren Hakim Sonja Hoekstra, “Hollanda devletinin, Gazze’deki durumun ciddiyetini de Batı Şeria’nın statüsüne ilişkin konuyu da reddetmediğini ifade etmek gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Davanın “hassas” olduğunu vurgulayan Hoekstra, “Mesele, hukuk açısından devletten ne beklenebileceği, devletin halihazırda yaptıklarından daha fazlasını yapmasının ya da farklı şekilde hareket etmesinin beklenip beklenemeyeceğini anlamakla ilgili” dedi.

STK’lar her türlü ilişkinin yasaklanmasını talep etmişti
Hollanda ve Filistin merkezli oluşturduğu koalisyon, ekim ayında mahkemeden silah, silah parçaları ve çift kullanımlı malzeme ve teknolojilerin İsrail’e ihracatı ve sevkiyatının, ayrıca İsrail’in Filistin topraklarındaki hukuka aykırı işgalini sürdürmesine yardımcı olan her türlü ticaret ve yatırım ilişkilerin yasaklanmasını talep etmişti.
Hollanda hükümeti ise, İsrail’e silah sevkiyatının bir dış politika meselesi olduğunu ve mahkemenin bu konuda karar veremeyeceğini savunuyor.

Yüksek Mahkeme daha önce birkaç girişimi reddetmişti
Hollanda Yüksek Mahkemesi daha önce, Hollanda devletini BM Soykırım Sözleşmesi’nin ihlal edilmesini önlemeye ilişkin yükümlülüklerine uymaya zorlamaya yönelik birkaç girişimi reddetmişti. Diğer yandan başka bir mahkeme Şubat ayında Hollanda hükümetine İsrail’e F-35 parçalarının ihracatının, bunların uluslararası hukukun ihlali için kullanıldıklarına yönelik endişeler nedeniyle durdurulmasını emretmişti.