HÜDA PAR'dan idari davalarda vekâlet ücretinin kaldırılması için kanun teklifi

HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu ile Gaziantep Milletvekili Şahzade Demir, Mersin Milletvekili Faruk Dinç ve Batman Milletvekili Serkan Ramanlı'nın imzasını taşıyan "İdari Yargılama Usulü Kanunu ile 659 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" Meclis Başkanlığına sunuldu.

Kanun teklifiyle, idari yargıda açılan davaları kaybeden vatandaşların kamu kurumlarına yüksek vekâlet ücreti ödeme yükümlülüğünün kaldırılması amaçlanıyor.

Kötü niyetli davalar istisna tutulacak

Anayasal hak arama hürriyetini güçlendirmeyi amaçlayan düzenlemeyle, vekâlet ücreti sadece "açıkça dayanaksız ve kötü niyetli" davalarda istisna olarak uygulanacak.

Dava süreçlerinde vatandaşların kamusal güç karşısında yıpranmasını engellemeyi hedefleyen yasa teklifi, özellikle idari yargı süreçlerinde ortaya çıkan yargılama giderleri, harçlar ve vekâlet ücretleri gibi yüklerin vatandaşın üzerinde kalmamasını amaçlıyor.

Adalet mekanizmasına olan güveni artıracak

Devlet kurumlarıyla davalık olan vatandaşların haklı çıksalar bile uzun süren yargılamalar ve mali prosedürler nedeniyle ekonomik zarara uğradığına dikkat çekilen teklifin gerekçesinde, düzenlemenin adalet mekanizmasına olan güveni artıracağı belirtildi.

Teklifin genel gerekçesinde, mevcut uygulamada davanın reddedilmesi halinde bireylerin idare lehine yüksek vekâlet ücretleri ödemek zorunda kaldığı ve bu durumun hak arama hürriyeti üzerinde caydırıcı bir etki oluşturduğu vurgulandı.

İdari yargının temel işlevinin kamu gücünün keyfî kullanımını denetlemek ve idarenin hukuka bağlılığını sağlamak olduğuna dikkat çekilen gerekçede, mali yüklerin vatandaşların yargı yoluna erişimini dolaylı olarak sınırlandırmaması gerektiği ifade edildi.

"Yargılama giderleri, bireylerin hak aramasını engellemeyecek şekilde düzenlenmelidir"

İdari yargının, birey ile kamu gücünü kullanan idare arasındaki uyuşmazlıkların çözüldüğü ve bu yönüyle klasik iki taraflı özel hukuk uyuşmazlıklarından ayrılan özgün bir yargı alanı olduğu ifade edilen gerekçede, "Bu özgünlük, yargılama usulüne ve özellikle yargılama giderlerinin dağılımına ilişkin kurallarda da kendisini göstermelidir. İdari yargının temel işlevlerinden biri, idarenin hukuka bağlılığını sağlamak ve kamu gücünün keyfî kullanımını denetlemektir. Bu işlev, bireylerin yargı yoluna erişiminin kolaylaştırılmasını ve mali yükler yoluyla dolaylı biçimde sınırlandırılmamasını gerektirir. Bu nedenle, yargılama giderlerine ilişkin kuralların, birey aleyhine caydırıcı sonuçlar doğurmayacak şekilde yeniden düzenlenmesi zorunludur." denildi.

"Hak arama hürriyeti önündeki mali bariyer kalkmalıdır"

Mevcut uygulamada, davanın reddi halinde davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin, vatandaşların idari yargıya başvurma konusunda ciddi bir mali riskle karşı karşıya kalmasına neden olduğuna vurgu yapılan gerekçede, şu ifadeler yer aldı:

"Bu durum, Anayasa'nın 36'ncı maddesiyle güvence altına alınan hak arama hürriyetini sınırlandırıcı bir etki doğurmakta ve bireylerin idari işlemlerin hukuka uygunluğunu yargı denetimine taşıma iradesini zayıflatmaktadır. Bu bağlamda, hak arama hürriyetinin, idare lehine bir gelir veya zenginleşme aracı haline gelmesine izin verilmesi, hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmamaktadır."

Gerekçede, kamu idarelerinin mahkemelerdeki temsilinin devlet bütçesinden maaş alan kadrolu hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yürütüldüğü, bu nedenle davaların takip edilmesinin idareye ek bir mali külfet yüklemediği belirtildi.

"Hak arama özgürlüğü güçlendirilmekte ve yargı yolunun kötüye kullanılmasının önüne geçilmektedir"

Gerekçenin devamında, "İdari yargıda davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi kural olarak kaldırılmakta, ancak davanın açıkça dayanaksız ve kötü niyetli olması halinde istisnai olarak bu imkân korunmakta, böylece hem hak arama özgürlüğü güçlendirilmekte hem de yargı yolunun kötüye kullanılmasının önüne geçilmektedir." ifadelerine yer verildi.

Düzenleme ile idari yargının birey lehine koruyucu işlevinin güçlendirildiği, hak arama hürriyeti üzerindeki dolaylı mali baskıların kaldırıldığı ve hukuk devleti ilkesine daha uygun bir yargılama rejimi tesis edildiği ifade edildi.

HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu ve milletvekillerinin imzasıyla Meclis'e sunulan "İdari Yargılama Usulü Kanunu ile 659 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"nin tam metni şu şekilde:

PDFDOSYASI