İran Dışişleri Bakanı Arakçi: "İran’ın nükleer programı, pazarlık konusu yapılamaz"

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile Umman’da gerçekleştirilecek dördüncü tur müzakereler öncesi yaptığı açıklamada, "İran’ın nükleer programı, İran halkının temel haklarından biri ve asla müzakere ya da pazarlık konusu yapılamaz. Uranyum zenginleştirme, halkımızın önemli kazanımlarından ve gurur kaynaklarından biri. Bu başarı için ağır bedeller ödendi. Dolayısıyla bu kazanım, kesinlikle pazarlık edilemeyecek bir konu" dedi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran ve ABD arasında Umman’ın başkenti Maskat’ta gerçekleştirilecek dördüncü tur müzakereler öncesi İran basınına açıklamalarda bulundu. Arakçi, "Bugün bir sonraki müzakere turuna doğru yola çıkıyorum. Bu sabah Tahran’da daha fazla istişarede bulunduk ve bu turda belirleyici bir sonuca ulaşmayı umuyoruz" dedi.

"Karşı tarafın tutumu sürekli değişiyor"
ABD’nin açıklamaları ve medyadaki tutumlarıyla ilgili çelişkili söylemlerde bulunduğunu belirten Arakçi, "Bu çelişkileri müzakere odasında da, dışında da ve medya ortamında da görüyoruz. Karşı tarafın tutumu sürekli değişiyor ve bu da müzakerelerin önemli sorunlarından biri. Biz tamamen istikrarlı bir şekilde ilerledik ve tutumumuz son derece açık" şeklinde konuştu.

"Bu turda İran’ın temel ilkelerini koruyarak ileriye dönük görüşmeler yapmayı umuyoruz"
Arakçi, müzakerelerin masada yapılması gerektiğini vurgulayarak, "Müzakere konularının medyada gündeme getirilmesi, müzakere ahlakına aykırı ve karşı tarafın ciddiyetini ve iradesini sorgular. Bu turda, İran’ın temel ilkelerini koruyarak tamamen yapıcı ve ileriye dönük görüşmeler yapmayı umuyoruz. Eğer amaç, İran’ın nükleer silah sahibi olmayacağına dair güvence sağlamaksa bu tamamen mümkün ve bu yönde bir anlaşma sağlanabilir. Ancak mantıklı, gerçekçi ya da uygulanabilir olmayan talepler gündeme getirilirse müzakereler zorlaşacaktır" dedi.

"İran’ın nükleer programı pazarlık konusu yapılamaz"
Arakçi, İran’ın nükleer programının hukuki temellere dayandığını ve barışçıl tüm faaliyetlerin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetiminde sürdüğünü belirterek, "İran’ın nükleer programı, İran halkının temel haklarından biri ve asla müzakere ya da pazarlık konusu yapılamaz. Uranyum zenginleştirme, halkımızın önemli kazanımlarından ve gurur kaynaklarından biri. Bu başarı için ağır bedeller ödendi. Dolayısıyla bu kazanım, kesinlikle pazarlık edilemeyecek bir konu" ifadelerini kullandı.

"İran, güven inşa etmeye hazır"
İran’ın nükleer faaliyetler konusunda güven inşa etmeye ve daha fazla adım atmaya hazır olduğunu söyleyen Arakçi, "Bu konu her zaman önceliklerimiz arasında yer aldı ve önceki müzakerelerde de gündeme geldi. Şimdi de aynı mantıkla İran’ın nükleer programının barışçıl olduğunu garanti altına alabilecek bir planı karşı tarafa sunduk. Onlar da kendi planlarını sundular ancak ne yazık ki çelişkili fikirlerle karşılaşıyoruz" şeklinde konuştu.

"Karşı tarafın ilkeli duruş sergilemesini bekliyoruz"
Geçmişteki müzakerelerde olumlu bir atmosferin olduğunu ve karşı tarafın anlaşma konusunda ciddiyetini gösterdiğini belirten Arakçi, "Ancak müzakere dışı medya üzerinden yapılan açıklamalar bu ciddiyetle çelişiyor ve sürecin sağlıklı ilerlemesini engelliyor. Farklı hedef kitleleri olabileceğini anlıyoruz ancak bu onların sorunu, bizim değil. Karşı tarafın da tıpkı İran’ınki gibi, sabırlı ve ilkeli bir duruş sergilemesini bekliyoruz" dedi.

"Görüşmelerin süresi müzakerelerin ilerleyişine göre belirlenecek"
Görüşmelerin bugün öğleden sonra başlayacağını ifade eden Arakçi, "Görüşmelerin süresi müzakerelerin atmosferine ve ilerleyişine göre belirlenecek. İran’ın teknik heyeti, Maskat’ta hazır bekliyor ve gerektiğinde onlardan faydalanılacak. Görüşmeler, Umman Dışişleri Bakanı aracılığıyla dolaylı olarak yapılacak ve ilerledikçe gelişmeleri kamuoyu ile paylaşacağız" diye konuştu.

Tarafların beklentileri
ABD ile İran arasındaki müzakereler, önce karşılıklı güven inşa etmeyi, daha sonra İran’ın nükleer programı konusunda bir anlaşmaya doğru çerçeve oluşturulmasını hedefleyen süreçler olarak görülüyor. ABD, İran’ın atom bombası yapımında kullanıldığına inandığı yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum üretimini durdurmasını istiyor. Nükleer programının her zaman barışçıl olduğunu savunan İran ise yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer programını "kısıtlamaya" hazır olduğunu belirtirken, ABD’nin geri adım atmayacağına dair garantiler istiyor. İran’ın uranyum zenginleştirme santrifüjlerini sökmeyi, uranyum zenginleştirmeyi tamamen durdurmayı veya zenginleştirilmiş uranyum stokunu 2015’teki anlaşmada kararlaştırılan seviyelerin altına düşürmeyi kabul etmeyeceği belirtiliyor.