İranlı Bakan Arakçi, Cenevre’de UAEA Başkanı Grossi ile görüşecek

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile yapılacak dolaylı müzakerelerin ikinci turu için geldiği Cenevre’deki temasları kapsamında bugün Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı (UAEA) Rafael Grossi ile görüşecek.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran’ın ABD ile yapılacak dolaylı müzakerelerin ikinci turu için İsviçre’nin Cenevre kentine geldi. Umman’ın arabuluculuğundaki müzakerelerin ikinci turu önce sosyal medya hesabından açıklama yapan Arakçi, "Adil ve eşitlikçi bir anlaşma için gerçekçi düşüncelerle Cenevre’deyim. Masada olmayan şey: tehditler karşısında boyun eğmek" ifadelerini kullandı. İran Dışişleri Bakanı Arakçi, Cenevre temasları kapsamında Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı (UAEA) Rafael Grossi ile bugün görüşeceğini bildirdi. Uzman bir ekibin de hazır bulunacağı görüşmede derin teknik konuların masada olacağını sözlerine ekleyen Arakçi’nin, Cenevre temasları kapsamında İsviçreli ve Ummanlı meslektaşları ile görüşmeler gerçekleştirmesi bekleniyor.
Müzakerelerde ABD tarafını ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın daması Jared Kushner temsil ediyor.
İsrail’in geçtiğimiz Haziran ayında İran’a gerçekleştirdiği saldırılarının ardından duran Tahran ve Washington arasında müzakereler, Umman’da 6 Şubat’ta yeniden yapılmıştı.

Ne olmuştu?
İsrail ordusu, 13 Haziran’da İran’ın nükleer programına yönelik bir "önleyici saldırı" başlattığını duyurmuş ve onlarca nükleer tesis ile askeri hedefin vurulduğunu açıklamıştı. Tahran yönetimi ise saldırılara misilleme olarak İsrail’e çok sayıda insansız hava aracı (İHA) ve füze ile karşılık vermişti. Saldırılarda İran Genelkurmay Başkanı Muhammed Bakıri ve Devrim Muhafızları Komutanı Hüseyin Selami’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda üst düzey askeri yetkili ile 9 nükleer bilim insanı hayatını kaybetmişti. ABD ise 22 Haziran’da İran’ın Natanz, Fordow ve İsfahan’daki 3 nükleer tesisine saldırmış, İran’da karşılık olarak bir gün sonra 23 Haziran’da Katar’daki ABD’nin El-Udeyd Hava Üssü’ne saldırmıştı. Bir gün sonra ise ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ve İran arasında 12 günlük savaşın son bulduğunu ve ateşkesin sağlandığını duyurmuştu.
UAEA, aylardır İran’ı saldırılarının ardından 440 kg yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokuna ne olduğu konusunda açıklama yapmaya ve Haziran ayında bombalanan üç önemli tesis de denetimlerin tamamen yeniden başlamasına izin vermeye çağırıyor.
İran, UAEA’nın Haziran ayındaki saldırılarda hedef alınmayan nükleer tesisleri incelemesine izin verirken, UAEA’nın ABD ve İsrail saldırılarıyla ilgili tutumunu netleştirmesi gerektiğini ve bombalanan tesislerin denetim için güvenli olmadığını belirtiyor.
UAEA ve İran, Eylül ayında Kahire’de denetleme ve doğrulamaya yönelik bir anlaşma duyurmuş, ancak Batılı güçlerin İran’a yönelik BM yaptırımlarını yeniden yürürlüğe koymasının ardından Tahran anlaşmayı iptal etmişti.

"Ne kadar zenginleştirilmiş uranyum kaldığını bilmiyoruz"
İran Savunma Konseyi Genel Sekreteri ve İran Dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in Danışmanı Ali Şemhani, 3 Şubat’ta verdiği bir röportajında zenginleştirilmiş uranyum stoklarının enkaz altında kaldığını belirterek "Ne kadar zenginleştirilmiş uranyum kaldığını bilmiyoruz. Çünkü bu stoklar enkaz altında kaldı ve taşıdığı risk nedeniyle şimdiye kadar bunların çıkarılmasına yönelik herhangi bir adım atmadık. Bu miktarın güvenli ve risksiz şekilde nasıl tahmin edilebileceğine dair bir yöntem bulmak için Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile müzakere ediyoruz" demişti.