KDC'de Ebola alarmı büyüyor: Salgın altıncı eyalete yayıldı

Ülkenin daha önce salgından etkilenmeyen Bas-Uele eyaletinde bir kişinin hayatını kaybetmesiyle virüsün yayılım alanı genişledi.

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) Genel Direktörü Jean Kaseya, hayatını kaybeden kişinin Bas-Uele'nin başkenti Buta'da hayatını kaybettiğini açıkladı. Kaseya, kişinin Haut-Uele eyaletindeki Isiro kentinden Buta'ya geldiğini belirtti.

KDC Ulusal Biyomedikal Araştırma Enstitüsü Başkanı Jean-Jacques Muyembe ise hayatını kaybeden kişinin motosiklet taksisi şoförü olduğunu ve yaşamını yitirmeden önce çok sayıda hastanede tedavi aradığını bildirdi.

Muyembe, şoförün çalışma arkadaşlarının cenazeyi zorla almaya çalıştığını, bunun üzerine polisin müdahale ettiğini ve olay nedeniyle daha fazla kişinin virüse maruz kalmış olabileceğine ilişkin endişelerin arttığını söyledi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), KDC'nin doğusunda devam eden salgının şimdiye kadarki en hızlı büyüyen Ebola salgını olduğunu ve on yılı aşkın süre önce Batı Afrika'da yaşanan, 11 binden fazla kişinin ölümüne yol açan salgını geride bırakma yolunda ilerlediğini açıkladı.

Mevcut salgına yol açan nadir Bundibugyo virüsüne karşı henüz onaylanmış bir aşı veya tedavi bulunmuyor. KDC hükümetinin son verilerine göre 4 bin 500'den fazla vaka tespit edilirken 2 bin 100'den fazla kişi hayatını kaybetti.

Bu can kaybına, 2014-2016 yıllarında Batı Afrika'da yaşanan ve tarihin en ölümcül Ebola salgını olarak kayıtlara geçen salgından yaklaşık üç kat daha kısa sürede ulaşıldı.

Salgının, sağlık çalışanlarının ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle düzenlediği grevler, silahlı grupların tehditleri, uzun süredir çatışmalar nedeniyle travma yaşayan halkın tepkileri ve Ebola'nın gerçek olmadığı yönündeki yanlış bilgiler nedeniyle son derece zor koşullarda ilerlediği belirtiliyor.

KDC'nin kuzeydoğusunda yer alan ve Orta Afrika Cumhuriyeti ile sınırı bulunan Bas-Uele eyaletinde ulaşım ve iletişim imkanlarının kısıtlı olması salgınla mücadeleyi güçleştiriyor. Bölgede kötü durumdaki yollar, yetersiz iletişim altyapısı, altın madenciliği ve çatışmalar nedeniyle yaşanan nüfus hareketliliği de virüsün yayılma riskini artırıyor.

DSÖ'ye göre KDC'nin 26 eyaletinden 6'sı salgından etkilenmiş durumda. Vakaların yaklaşık yüzde 90'ı, ölümlerin ise yüzde 80'i Ituri eyaletinde yoğunlaşıyor.

Yardım kuruluşu Mercy Corps da perşembe günü, Güney Sudan sınırına yaklaşık 35 kilometre mesafedeki önemli bir ulaşım güzergahında Ebola vakalarının bildirildiğini açıkladı. Kuruluş, salgının giderek genişleyen ayak izi konusunda uyarıda bulundu. Güney Sudan'da şu ana kadar doğrulanmış bir Ebola vakası bulunmuyor.

Öte yandan Ituri eyaletindeki en ağır etkilenen bölgelerden birinde bulunan Nizi Tedavi Merkezi'nde görev yapan sağlık çalışanları, üç aydır maaşlarını alamadıklarını belirterek perşembe günü greve gitti. Merkezin faaliyetleri geçici olarak durduruldu.

Africa CDC Genel Direktörü Kaseya, KDC hükümetine sağlık çalışanlarının birikmiş maaşlarını ödemesi çağrısında bulunarak "Sağlık çalışanlarına ödeme yapmamız gerekiyor. Bu ortakların değil, hükümetin sorumluluğu." dedi.

Salgının gerçek boyutunun ise halen tam olarak ortaya konulamadığı belirtiliyor. KDC'de Ebola salgını 15 Mayıs'ta ilan edilmiş olsa da DSÖ, genetik incelemelerin virüsün aslında şubat ayında yayılmaya başladığını gösterdiğini açıkladı.

Sağlık yetkilileri, yeni vakaların yüzde 60 ila 70'inin izlenen temaslıların dışından çıktığını ve hastalığın "alarm verici" bir hızla yayıldığını bildiriyor. Temaslı takibi, virüse maruz kalan kişilerin erken tespit edilerek hastalık belirtileri göstermeleri halinde hızlı şekilde müdahale edilmesini sağlıyor.

DSÖ Afrika Bölge Direktörü Dr. Mohamed Yakub Janabi, bu hafta yaptığı açıklamada "Virüsün peşinden koşuyoruz, ancak virüs bizden önde." ifadelerini kullandı.

Kaseya ise perşembe günü temaslı takibinin KDC'de artık etkisiz hale geldiğini belirterek "KDC'de temaslı takibi kavramı işe yaramaz hale geldi." değerlendirmesinde bulundu.

Son derece bulaşıcı olan Ebola; kusmuk, kan ve meni gibi vücut sıvıları ile kontamine yatak ve giysiler gibi yüzey ve malzemeler yoluyla bulaşabiliyor. Hastalık ağır seyrediyor ve çoğu zaman ölümcül olabiliyor.

Ituri eyaletinde geçen ay bu Ebola türüne karşı iki olası tedavinin klinik deneylerine başlandı. DSÖ ayrıca Bundibugyo virüsüne özel olarak geliştirilen iki aşının ilk kez insanlar üzerinde test edildiğini bildirdi.

Örgüt, hayvan deneylerinde umut verici sonuçlar alınmasının ardından mevcut Ebola aşılarından birinin Bundibugyo virüsüne karşı koruma sağlayıp sağlamadığını da test etmeyi planlıyor.

Kaseya, Africa CDC'nin, Bundibugyo virüsünün görüldüğü eyaletlerde Zaire Ebola virüsüne karşı onaylanmış Ervebo aşısının kullanılmasını desteklediğini açıkladı. Bazı araştırmaların mevcut aşıların virüse karşı kısmi koruma sağlayabileceğini gösterdiğini belirten Kaseya "Gri bir alandayız. Böyle bir alandayken insanların ölmeye devam etmesini izlememek için güçlü kararlar almak gerekiyor." dedi. (İLKHA)