Küresel gıda fiyatları ekimde geriledi, şeker fiyatları yükselişini sürdürdü

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), ekim ayına ilişkin Gıda Fiyat Endeksi verilerini yayımladı. Buna göre, uluslararası gıda fiyatlarını izleyen endeks ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 1,2 düşerek 133,9 puana geriledi. Buna rağmen endeks, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,9 daha yüksek seviyede gerçekleşti.

FAO değerlendirmesinde, aylık düşüşte tahıl, süt ürünleri ve et fiyatlarındaki gerileme ile uluslararası piyasalarda ithalat talebinin zayıflamasının etkili olduğu belirtildi. Endeksin, Mart 2022'de görülen tarihi zirvenin ise yüzde 16,4 altında bulunduğu kaydedildi.

Tahıl fiyatlarında ekim ayında dikkat çekici bir düşüş yaşandı. FAO Tahıl Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 4,5 gerilerken, buğday fiyatları Arjantin'deki üretim görünümünün iyileşmesi ve küresel talebin zayıf seyretmesi nedeniyle son dört ayın ilk düşüşünü kaydetti. Mısır fiyatları da ABD'deki hasadın hızlanması ve Güney Amerika'da güçlü arz beklentileri nedeniyle geriledi. Buna karşın pirinç fiyatları, olumsuz hava koşulları ve hasat gecikmelerinin etkisiyle yüzde 1,6 yükseldi.

Şeker fiyatları ise küresel gıda piyasalarındaki genel eğilimin tersine yükseliş gösterdi. Şeker Fiyat Endeksi ekimde aylık bazda yüzde 6,6 artarak Aralık 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Şeker fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 28,8 olarak gerçekleşti. Yükselişte, Brezilya'nın merkez-güney bölgelerinde yaşanan aşırı yağışların hasadı etkilemesi ile Hindistan, Tayland ve Avrupa Birliği'ndeki üretim belirsizlikleri etkili oldu.

Bitkisel yağ fiyatları ekim ayında yüzde 0,3 artış gösterirken, biyoyakıt sektöründen gelen güçlü talep nedeniyle soya yağı fiyatları 2022 sonundan bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Ayçiçeği yağı fiyatlarında da toparlanma görüldü.

Süt ürünleri fiyat endeksi, güçlü arz ve sınırlı talep etkisiyle yüzde 1,1 gerilerken, et fiyat endeksi de domuz, koyun ve sığır eti fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle yüzde 1,2 azaldı.

FAO'nun Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu'nda ise küresel tahıl üretiminin 2026 yılında 2 milyar 999 milyon ton seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiği belirtildi. Bu rakamın 2025 yılındaki rekor üretimin altında kalmasına rağmen tarihin en yüksek ikinci üretim seviyesi olacağı ifade edildi.

Raporda ayrıca küresel pirinç üretiminin, üretici marjlarındaki daralma ve El Nino kaynaklı olumsuz hava koşulları nedeniyle son dört sezonda ilk kez düşüş kaydetmesinin beklendiği bildirildi. Buna göre dünya pirinç üretiminin yüzde 2,5 azalarak 552 milyon tona gerileyeceği öngörülüyor.

FAO, küresel tahıl tüketiminin ise 2026-2027 döneminde yüzde 0,2 artışla 2 milyar 971 milyon tona ulaşacağını tahmin ediyor. Kuruluş, önümüzdeki dönemde Karadeniz bölgesindeki lojistik akışın ve Güney Amerika'daki hava koşullarının küresel gıda fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini vurguladı. (İLKHA)