Malatya’nın Üniversiteleri Alarm Veriyor: Bir Dönemin Akademik Gücü Kan Kaybediyor

URAP 2025-2026 verileri, Malatya’nın yükseköğretimde eski ivmesini kaybettiğini ortaya koydu. İnönü Üniversitesi son yıllarda sıralamada gerilerken, genç üniversite Malatya Turgut Özal Üniversitesi yükseliş gösterse de iki üniversitenin toplam akademik performansı, bölge illerinin gerisinde kaldı.

Bir zamanlar Doğu Anadolu’nun akademik lokomotiflerinden biri olarak gösterilen Malatya, bugün üniversite sıralamalarında eski gücünden uzak bir görüntü sergiliyor.

URAP 2025-2026 Türkiye Genel Sıralaması’nda İnönü Üniversitesi 35’inci sıraya gerilerken, Malatya Turgut Özal Üniversitesi 109’uncu sıraya yükseldi. MTÜ’nün yükselişi dikkat çekici olsa da iki üniversitenin toplam akademik etkisi değerlendirildiğinde Malatya’nın bölgesel rekabette geriye düştüğü görülüyor.

İnönü Üniversitesi Neden Geriliyor?

İnönü Üniversitesi, yıllarca karaciğer nakli, tıp ve sağlık bilimleri alanındaki başarılarıyla Türkiye’nin marka üniversitelerinden biri olarak gösterildi.

Ancak son yıllarda tablo değişmeye başladı.

URAP verileri, üniversitenin birkaç yıl içinde dört basamak gerilediğini ortaya koyuyor. Aynı dönemde Erciyes, Atatürk, Ondokuz Mayıs, Necmettin Erbakan ve Recep Tayyip Erdoğan Üniversiteleri gibi birçok kurum sıralamasını iyileştirirken, İnönü Üniversitesi aşağı yönlü hareket etti.

Deprem Tek Başına Açıklamaya Yetiyor mu?

6 Şubat depremleri elbette üniversiteyi ciddi şekilde etkiledi.

Laboratuvarlar zarar gördü, birçok eğitim binası ağır hasar aldı, akademisyenler şehirden ayrıldı, eğitim uzun süre aksadı.

Ancak aynı deprem kuşağındaki bazı üniversitelerin akademik performanslarını artırması, tek gerekçenin deprem olmadığını düşündürüyor. Akademik çevrelerde araştırma yönetimi, proje üretimi, uluslararası iş birlikleri ve yayın stratejisinin de belirleyici olduğu değerlendiriliyor.

Yönetimlere Düşen Sorumluluk

URAP; üniversitelerin yönetimini değil, üniversitenin bilimsel çıktısını ölçüyor.

Ancak bu çıktılar; araştırma politikaları, akademisyen teşvik sistemi, uluslararası proje üretimi, nitelikli öğretim üyesi istihdamı, doktora programları, TÜBİTAK ve Avrupa Birliği projeleri gibi doğrudan yönetimlerin şekillendirdiği alanlardan etkileniyor. URAP puanlamasında da makale, atıf, bilimsel doküman, doktora, ulusal ve uluslararası iş birlikleri ile TÜBİTAK proje performansı temel göstergeler arasında yer alıyor.

Bu nedenle sıralamadaki düşüş, yalnızca akademisyenlerin değil, üniversite yönetimlerinin de üzerinde durması gereken bir gösterge olarak değerlendiriliyor.

Turgut Özal Üniversitesi Doğru Yolda Ama…

Malatya Turgut Özal Üniversitesi 109’unculuğa yükselerek önemli bir ivme yakaladı.

Genç bir üniversite için bu yükseliş olumlu görülse de, Malatya’nın bilim kenti iddiasını güçlendirmesi için ilk 100 hatta uzun vadede ilk 50 hedefini yakalaması gerektiği ifade ediliyor.

Asıl Sorulması Gereken Soru

Malatya; iki devlet üniversitesine, güçlü bir tıp altyapısına, organ naklinde dünya çapında tanınan bir merkeze, teknokente, araştırma merkezlerine sahip olmasına rağmen neden akademik sıralamalarda yükselen şehirler arasında yer alamıyor?

URAP verileri, bu sorunun artık yalnızca akademik değil, aynı zamanda stratejik bir yönetim meselesi olduğunu ortaya koyuyor. Üniversitelerin bilimsel üretim kapasitesini artıracak uzun vadeli politikalar geliştirilmediği sürece, sıralamalardaki gerilemenin devam etme riski bulunuyor.