MENÜ

Marksist-Leninist çizgiden feminist örgüte: PKK'nın dönüşümü!

Bir siyasi hareketin zaman içerisinde düşüncelerini, yöntemlerini ve hedeflerini değiştirmesi olağan karşılanabilir. Ancak ideolojik dönüşümün hangi toplumsal ihtiyaçlardan kaynaklandığı, hangi hedeflere hizmet ettiği ve başlangıçta ortaya konulan iddiala

Yayınlanma: 21 Kasım 2026 15:45 Güncelleme: 21 Kasım 2026 13:40
Marksist-Leninist çizgiden feminist örgüte: PKK'nın dönüşümü!

Bir siyasi hareketin zaman içerisinde düşüncelerini, yöntemlerini ve hedeflerini değiştirmesi olağan karşılanabilir. Ancak ideolojik dönüşümün hangi toplumsal ihtiyaçlardan kaynaklandığı, hangi hedeflere hizmet ettiği ve başlangıçta ortaya konulan iddialarla ne ölçüde örtüştüğü sorgulanmaya açıktır.

PKK'nın yaklaşık yarım asırlık geçmişinde yaşanan değişim de bu açıdan dikkat çekici bir örnek oluşturuyor.

1970'li yılların sosyalist hareketleri içerisinde ortaya çıkan PKK, Marksist-Leninist ideolojiyi benimseyerek "Kürdistan'ın bağımsızlığını" ve sınıfsal eşitsizlikleri ortadan kaldırarak sosyalist bir toplum düzeni kuracağını iddia ediyordu.

Bugün ise örgütün siyasi söyleminde ulus-devlet karşıtlığı, demokratik konfederalizm, sözde kadın özgürlüğü, ekoloji ve toplumsal cinsiyet adı altında sapkın akımları (LGBTİ) savunduğu başlıklar öne çıkıyor.

Peki, bu değişim nasıl gerçekleşti? Sözde ulusal kurtuluş ve sınıf mücadelesi iddiasıyla ortaya çıkan örgüt, neden zamanla kadın kimliği ve cinsi sapkınlık savunularını merkeze alan bir siyasi çizgi geliştirdi?

Marksist-Leninist ideolojiyle başlayan yolculuk

1984 yılında başlatılan silahlı kalkışma "Bağımsız Kürdistan" iddiasıyla gerekçelendiriliyordu. Tabi bu sosyalist bir kimlikle yapılıyordu. Ve bu kimlik her şeyin önündeydi.

Yıllar içerisinde Marksist-Leninist örgütün dönüşüm yaşaması, neredeyse feminist bir harekete evrilmesi bir anda olmadı. Bu değişim 1990'lı yıllarda başladı, 2000'li yıllarda ise belirginleşti.

1999 yılında Abdullah Öcalan'ın yakalanması, örgütün siyasi ve ideolojik tarihinde önemli bir dönüm noktası oluşturdu.

Öcalan, cezaevindeki savunmaları ve sonraki yazılarında klasik Marksist-Leninist düşünceyi, sosyalist devlet modellerini ve ulus-devlet anlayışını sorgulamaya başladı.

Bu süreçte Rus kökenli Amerikalı komünist Murray Bookchin'in toplumsal ekoloji ve özgürlükçü yerel yönetim düşüncesinden de etkilendi.

Ortaya çıkan yeni yaklaşım, bağımsız bir ulus-devlet kurmak yerine toplumun yerel meclisler, komünler ve öz yönetim mekanizmaları üzerinden örgütlenmesini savunan demokratik konfederalizm anlayışıydı. Böylece başlangıçtaki bağımsız devlet hedefinin yerini, mevcut devlet sınırları içerisinde farklı toplulukların kendi kendilerini yönetebileceği bir toplumsal sistem fikri aldı.

Bu dönüşüm, örgütün siyasi hedeflerinde olduğu kadar örgütsel yapısında da değişikliklere yol açtı.

Akademisyen Güllistan Yarkın'ın PKK'nın ideolojik dönüşümünü ele alan çalışmasında, örgütün 1978'de sınıfsız toplum ve yeni bir devlet gücü hedefleyen sosyalist hareket olarak ortaya çıktığı, sonraki süreçte ise demokratik konfederalizm çerçevesine yöneldiği belirtiliyor.

Bu değişim, PKK'nin kendi ideolojik geçmişiyle hesaplaşması ve yeni bir siyasi meşruiyet zemini oluşturma arayışı olarak da okundu.

Sınıf mücadelesinden "kadın özgürlüğü"ne geçiş

PKK'nin ideolojik dönüşümünde en belirgin başlıklardan biri kadın kimliği oldu.

Kuruluş döneminde temel tartışmalar ulusal kurtuluş, sınıf mücadelesi ve bağımsızlık hedefleri etrafında şekillenirken, özellikle 1980'lerin sonlarından itibaren kadınların toplumsal konumu ve "erkek egemenliği" örgütün söyleminde daha fazla yer almaya başladı.

1990'lı yıllarda kadın örgütlenmeleri kurumsallaştı. Kadınların silahlı yapılardaki ve siyasi organizasyonlardaki temsili artırıldı. Daha sonraki dönemde eş başkanlık sistemi ve kadın kotası gibi uygulamalar benimsendi.

Öcalan'ın yeni düşünsel yaklaşımında kadın özgürlüğü, yalnızca kadınların toplumsal hayata katılımı olarak değil, bütün toplumsal düzenin yeniden inşasının temel şartlarından biri olarak ele alındı.

Bu yaklaşımda "sınıfsal sömürü"nün yanı sıra "ataerkil ilişkiler" de temel bir toplumsal sorun olarak tanımlandı. Ancak burada önemli bir ideolojik değişim yaşandı. Klasik Marksist düşüncede üretim ilişkileri ve sınıf mücadelesi merkezi bir konumdayken, yeni paradigmanın merkezine "kadın" ve "toplumsal cinsiyet" safsatası yerleştirildi.

Feminizm ve toplumsal cinsiyet siyaseti neden merkeze alındı?

PKK'nın yeni ideolojik söyleminde kadın, jineoloji, eşit temsiliyet ve "erkek egemenliği"ne karşı mücadele önemli başlıklar haline geldi.

PKK'nın kadın örgütlenmeleri, kendilerini klasik siyasi parti yapılanmalarından ayrı, kadınların kendi kararlarını alabilecekleri ve toplumsal hayatta söz sahibi olabilecekleri yapılar olarak tanımladı. Bu yaklaşım, zamanla uluslararası feminist hareketlerle ve LGBTİ gibi sapkın akımlarla ortak söylem zeminleri oluşturdu.

Burada sorgulanan nokta, kadınların hak ve özgürlük taleplerinin kendisi değil, bu taleplerin bir siyasi hareketin ideolojik ve örgütsel yapılanması içerisinde merkezi konuma gelmeleridir. Çünkü, kadınların siyasi hayata katılması, temsiliyetleri ve şiddete karşı korunmaları evrensel haklar çerçevesinde değerlendirilir.

Öte yandan, kadınların örgüt içerisindeki görünürlüğünün artması ile bu örgütün bütün kadınların taleplerini temsil ettiği iddiası da birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

LGBTİ söylemi ve yeni siyasi ittifak alanları

PKK ve onunla aynı siyasi gelenek içerisinde değerlendirilen bazı yapılarla ilgili tartışmaların bir diğer boyutunu LGBTİ sapkınlığı oluşturuyor.

Özellikle son yıllarda feminist ve LGBTİ oluşumlarıyla kurulan siyasi ilişkiler bu başlığı, PKK ve uzantılarının söyleminde daha görünür hale getirdi.

PKK'nın kuruluş dönemindeki ideolojik programında bugünkü anlamıyla LGBTİ siyaseti merkezi bir başlık değildi. Bugün gelinen noktada "cinsel özgürlük" savunusu örgütün öncelikleri arasında yer aldı.

Kuruluşundan bugüne, içinde bulunduğu toplumun inanç ve kültür değerleriyle taban tabana zıt bir söylem ve pratik geliştiren PKK ve uzantıları, gelinen noktada toplumsal değerlere adeta savaş açtı. Gerek DEM Parti gerekse de Demokratik Bölgeler Partisi çatısı altında ve aynı zamanda ellerinde bulundukları belediyeler ve STK'lar aracığıyla LGBTİ gibi oluşumları koruyarak ve hatta erkekleri dönüştürme atölyeleri açarak çarpıcı bir döneme girdiler.  

Akademik literatürde PKK'nın ulus-devlet karşıtı yeni paradigması ile cinsiyet ve cinsellik tartışmaları arasındaki ilişki de incelenmeye başlandı.

İdeolojik dönüşüm mü, Kürt halkına yeni bir kaftan biçmek mi?

"Bağımsız Kürdistan" iddiasından ekolojik (!) ve feminist bir harekete evrilen PKK, daha da ileriye giderek, siyasi bileşenleriyle LGBTİ savunucularına dönüştü. Peki bu durum ideolojik bir dönüşüm müydü yoksa Batılı üst aklın PKK eliyle Kürt halkına yeni bir kaftan biçme projesi miydi?

Sınıf mücadelesi iddiasından sözde kadın özgürlüğüne yöneliş ve ardından Batılıların projelendirdiği toplumsal cinsiyetçi akım ile güçlenen cinsi sapkınlığı sahipleniş, Marksist örgütün siyasi hedeflerindeki yelpazeyi çeşitlendirdi!

Bu değişimin hangi toplumsal ihtiyaçlara cevap verdiği, Kürt halkının temel siyasi ve ekonomik sorunlarının çözümüne ne ölçüde katkı sunduğu ve farklı toplumsal kesimlerin beklentilerini ne kadar karşıladığı ileride eleştirel bir dille daha güçlü şekilde tartışılmaya başlanacak.

Sonuç olarak PKK'nın dönüşümü, Marksist-Leninist düşünce kapsamında demokratik konfederalizme, oradan güçlendirilmiş feminizme, eş başkanlık sistemine -bunun Abdullah Öcalan istisnası var. Çünkü o, tek adam olmaya devam ediyor ve koltuğunu hiçbir kadınla paylaşmıyor- cinsiyet özgürlüğüne (!), yani cinsi sapkınlığı da içeren daha geniş bir ideolojik çerçeveye yöneldiğini gösteriyor.

Bu dönüşümün en önemli tartışma başlığı ise "yeni PKK'nın" ne ölçüde toplumsal karşılık bulacağıdır. (İLKHA)

ETİKETLER: Marksist-Leninist, çizgiden, feminist, örgüte:, PKK'nın
KAYNAK: ILKHA

İLKHA İlke Haber Ajansı tarafından geçilen tüm Haberler, bu bölümde Malatya Güncel Haber editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak ajans kanallarından geldiği şekliyle yer almaktadır. Girilen Haberler alanında yer alan haberlerin hepsinin hukuki muhatabı haberi geçen ajanslardır.

Yorumlar (0)

Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın!

Bir Yorum Bırakın

Güvenlik Kodu

Yasal Uyarı: Haber sitemizde yayınlanan yorumların yasal sorumluluğu tamamen yorumu yapan yazara aittir. Hakaret içeren, kişisel hakları ihlal eden, argo, küfür, tehdit ve nefret söylemi barındıran veya yasalara aykırı olan yorumlar editoryal onay sürecinde doğrudan elenecektir.

Haiti'de patlayıcı taşıyan 3 asker öldü

Haiti'de patlayıcı taşıyan 3 asker öldü

Olay, ülkede yaklaşık bir ay önce başlatılan geniş çaplı askeri konuşlandırmadan bu yana bildirilen ilk asker kayıpları oldu. El Salvador ordusundan yapılan açıklamada, askerlerden birinin tedavi gördüğü komşu Dominik Cumhuriyeti'nde hayatını kaybettiği,

Yöresel lezzetler Diyarbakır'da buluştu

Yöresel lezzetler Diyarbakır'da buluştu

Bu yıl 8'incisi gerçekleştirilen Mezopotamya Gurme ve Yöresel Lezzetler Fuarı, 17 Kasım Salı gününden bu yana sektör temsilcilerini ve Diyarbakırlıları ağırlamaya devam ediyor. Türkiye'nin dört bir yanından yöresel ürünlerini tanıtmak ve pazar oluşturmak

Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım tescillendi, şimdi sıra hakların iadesinde

Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım tescillendi, şimdi sıra hakların iadesinde

Birleşmiş Milletlerin (BM) en yüksek yargı organı Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara yönelik 2017 yılındaki askeri saldırılar sırasında soykırım suçu işlediğine hükmetti. Gambiya'nın 2019 yılında açtığı dava kapsamında 19

Amasya’da cenazeye giden midibüs devrildi: 31 kişi yaralandı

Amasya’da cenazeye giden midibüs devrildi: 31 kişi yaralandı

Amasya Valiliğinden yapılan açıklamaya göre, bugün İstanbul’dan Göynücek ilçesine bağlı Hasanbeyli Köyü’ndeki cenaze törenine giden Sultangazi Belediyesine ait midibüs, Gözlek Köyü sınırları içerisinde yağış nedeniyle kayganlaşan yolda kontrolden çıktı. Y

Darbeci Sisi yönetiminin İhvan'ı "kalıcı terör listesi"ne alma kararına tepkiler sürüyor

Darbeci Sisi yönetiminin İhvan'ı "kalıcı terör listesi"ne alma kararına tepkiler sürüyor

Mısır'da darbeci Abdulfettah es-Sisi yönetimi, Müslüman Kardeşler Teşkilatını (İhvan) terör örgütleri listesine kalıcı olarak dahil etti. 9 Kasım'da yayımlanan kararla, daha önce belirli sürelerle uygulanan listeleme kararlarının yerine süresiz statü get

BM'de otonom silahlar için yeni düzenleme görüşmeleri 2 yıla ertelendi

BM'de otonom silahlar için yeni düzenleme görüşmeleri 2 yıla ertelendi

Ancak Rusya'nın itirazları nedeniyle varılan anlaşmanın bağlayıcı hukuki düzenlemeleri garanti altına almaması, insan hakları kuruluşlarının tepkisine yol açtı. Cenevre'de pazartesi günü başlayan ve cumartesi sabahı sona eren toplantılarda, kamuoyunda "ka

Meteoroloji uyardı: Birçok bölgede kuvvetli yağış ve rüzgâr bekleniyor

Meteoroloji uyardı: Birçok bölgede kuvvetli yağış ve rüzgâr bekleniyor

Meteoroloji Genel Müdürlüğünün son değerlendirmelerine göre ülke genelinin parçalı ve çok bulutlu geçmesi bekleniyor. Marmara'nın kuzey ve doğusu, İç Ege, Doğu Akdeniz, İç Anadolu'nun kuzey ve doğusu, Karadeniz, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu'nun kuzey v

İzmir'de 65 düzensiz göçmen ile 1 göçmen kaçakçılığı şüphelisi yakalandı

İzmir'de 65 düzensiz göçmen ile 1 göçmen kaçakçılığı şüphelisi yakalandı

Sahil Güvenlik Komutanlığından edinilen bilgiye göre, Dikili ilçesi açıklarında lastik bot içerisinde bir grup düzensiz göçmen bulunduğu bilgisi üzerine bölgeye Sahil Güvenlik botları sevk edildi. Ekipler tarafından durdurulan hareketli lastik bottaki ara

Malatya Namaz Vakitleri

Yükleniyor...

00:00:00

İmsak 05:42
Güneş 07:07
Öğle 12:17
İkindi 14:55
Akşam 17:18
Yatsı 18:38

Süper Lig Puan Durumu

Takım Puan
Galatasaray A.ş. Galatasaray A.ş.
28
Trabzonspor A.ş. Trabzonspor A.ş.
25
Amed Sporti̇f Faali̇yetler Amed Sporti̇f Faali̇yetler
23
Beşi̇ktaş A.ş. Beşi̇ktaş A.ş.
22
Kasimpaşa A.ş. Kasimpaşa A.ş.
20
Fenerbahçe A.ş. Fenerbahçe A.ş.
19
Kocaeli̇spor Kocaeli̇spor
19
İstanbul Başakşehi̇r Fk İstanbul Başakşehi̇r Fk
17
Arca Çorum Fk Arca Çorum Fk
16
Göztepe A.ş. Göztepe A.ş.
15
Çaykur Ri̇zespor A.ş. Çaykur Ri̇zespor A.ş.
14
Erzurumspor Fk Erzurumspor Fk
14
Corendon Alanyaspor Corendon Alanyaspor
12
Gençlerbi̇rli̇ği̇ Gençlerbi̇rli̇ği̇
11
Tümosan Konyaspor Tümosan Konyaspor
8
Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş. Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş.
8
Samsunspor A.ş. Samsunspor A.ş.
7
Eyüpspor Eyüpspor
3