MENÜ

’Millî Mücadele’den Günümüze Türkiye’de Yönetim Tartışmaları’

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Başkanı Prof.

Yayınlanma: 16 Mayıs 2024 20:09 Güncelleme: 28 Ağustos 2025 11:54
’Millî Mücadele’den Günümüze Türkiye’de Yönetim Tartışmaları’

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Başkanı Prof. Dr. Alper Özmen, 1921 Anayasası vurgusunun örtülü bir şekilde "federalist" bir devlet yapısını işaret edebileceğini belirtti.

Eskişehir Türk Ocağı'nda "Milli Mücadale'den Günümüze Türkiye'de Yönetim Tartışmaları" konulu bir konuşma yapan Özmen, gerek iktidarın gerekse muhalefet cephesinin 1921 Anayasası vurgusu üzerinden ortaya koydukları "Yeniden Kurtuluş Anayasası" ve "Yeni Sistem" önerilerini, 2. Meşrutiyet'ten itibaren Âdem-i Merkeziyetçilik ya da Üniterizm-Federalizm eksenli tartışmalara dayandırdı. Prof. Dr. Alper Özmen, "Prens Sabahattin, Âdem-i Merkeziyetçilik düşüncesinin arka planında, eyalet yönetimlerine dayanan bir idari usul planı olduğunu ancak kendisine yönelecek tepkilerden endişe ettiği için bunu alenen açıklamaktan kaçınarak Kanun-i Esasi'deki yetki genişliği ve görev ayrılığı kavramlarının arkasına sığınma stratejisi izlemiştir. Aynı dönem Tanin Gazetesi yazarı Hüseyin Cahid Yalçın ise Sabahattin Bey'in ileri sürdüğü anlayışı, dikkatle sorgulamış ve asıl kast ettiği devlet anlayışının ne olduğunu belirtmesini istemiştir. Hüseyin Cahid, Âdem-i Merkeziyet kelimesinin ülkedeki farklı etnik yapıya sahip olan kimlikler tarafından ayrılma taleplerine dönüşeceğinden endişe ettiğinden dolayı bu anlayışına şiddetle karşı çıkmıştır. Hüseyin Cahid'in o dönemki duruşu ve çabası zihni ve fikri anlamda bir milli mücadeledir."

"1921 Anayasası vurgusu, federalist bir devlet yapısını işaret edebilir"

Turgut Özal dönemiyle başlayan eyalet tartışmalarının özellikle 2003, 2007 ve 2013 yıllarındaki hukuki düzenlemelerle kısmi adımların atıldığından bahseden Özmen, 2017-2021 ve 2022 yıllarında hem yerel yönetimleri güçlendirme hem de 2021 Anayasası ruhuna dönme gibi devlette reform söylemleriyle yeniden iktidar ve muhalefet tarafından dillendirildiğinin altını çizdi. 1921 Anayasası vurgusunun örtülü bir şekilde federalist bir devlet yapısına işaret edebileceğine dikkat çeken Özmen, konuyla ilgili olarak şu sözleri dile getirdi:

"1921 Anayasası, Osmanlı memleketinin işgal altında olduğu, Kurtuluş Savaşı döneminde kabul edilmiş; mecliste ve memlekette farklı düşünceye sahip insanların bulunduğu, toplumsal ve politik şartların problemli olduğu bir zamanda kabul edilmiştir. Bu anayasayla taşrada "vilayet-kaza-nahiye" birimleri oluşturulmuş, vilayet ve nahiyelere mahalli idare birimi olarak geniş özerklik verilmiş, valinin bu özerk birimler üzerinde gözetleme dışında hiçbir denetim yetkisinin olmadığı, sadece umumi müfettişlerin denetlediği; vilayet meclislerinin devletin temel yetkileri dışındaki konularda karar alabildiği, merkezin sınırlı bir şekilde genel yetkiye sahip olduğu bir yönetim düzeni oluşturulmaya çalışılmıştır. Kısaca bu hükümler siyasi Âdem-i Merkeziyet yani eyalet sistemi anlamına gelmektedir. Öte yandan bu anayasanın, belirttiğimiz söz konusu hükümleri uygulamaya geçirilmemiştir. O halde son günlerde siyasi partiler yeni sistem kurgusundan bahsederken üniter devlet yapısı kapsamında inşa edilmiş olan 1924 Anayasası ve diğerlerini görmezden gelerek niçin 1921 Anayasası'nı ve ruhunu sürekli dile getirmekte, altını çizmektedir?"

Soru ve cevapları takiben Ocak Başkanı Prof. Dr. Nedim Ünal tarafından Şükran Beratı verilerek konuşma tamamlandı.

KAYNAK: İhlas Haber Ajansı

İHA İhlas Haber Ajansı tarafından geçilen tüm Haberler, bu bölümde Malatya Güncel Haber editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak ajans kanallarından geldiği şekliyle yer almaktadır. Girilen Haberler alanında yer alan haberlerin hepsinin hukuki muhatabı haberi geçen ajanslardır.

Yorumlar (0)

Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın!

Bir Yorum Bırakın

Güvenlik Kodu

Yasal Uyarı: Haber sitemizde yayınlanan yorumların yasal sorumluluğu tamamen yorumu yapan yazara aittir. Hakaret içeren, kişisel hakları ihlal eden, argo, küfür, tehdit ve nefret söylemi barındıran veya yasalara aykırı olan yorumlar editoryal onay sürecinde doğrudan elenecektir.

Öne Çıkanlar

İletişim Başkanı Duran, şehit Savcı Mehmet Selim Kiraz’ı andı

İletişim Başkanı Duran, şehit Savcı Mehmet Selim Kiraz’ı andı

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, 11 yıl önce görevinin başında terör örgütü tarafından şehit edilen Merhum Cumhuriyet Savcısı Mehmet Selim Kiraz’ı andı.Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, sosyal medya hesabından yaptığ

Almanya’dan İsrail’e idam yasası tepkisi

Almanya’dan İsrail’e idam yasası tepkisi

Almanya, Filistinlileri hedef alan idam yasasının İsrail Meclisi (Knesset) tarafından kabul edilmesinden büyük üzüntü duyulduğunu ve bunun onaylanmadığını bildirdi.Almanya Hükümet Sözcüsü Stefan Kornelius tarafından yapılan yazılı açıklamada, Alman Hüküme

Bursa’da Bozbey’in gözaltına alınmasına CHP’den sert tepki "Halkın iradesi yok sayılamaz"

Bursa’da Bozbey’in gözaltına alınmasına CHP’den sert tepki "Halkın iradesi yok sayılamaz"

Bursa’da Mustafa Bozbey’in gözaltına alınmasının ardından, Cumhuriyet Halk Partisi Bursa İl Örgütü’nün çağrısıyla çok sayıda partili Bursa Büyükşehir Belediyesi binası önünde toplandı. Ellerinde pankartlarla belediye önüne gelen kalabalık, sloganlar eşliğ

İran’dan Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere kısıtlama ve ücret getiren yasa tasarısına onay

İran’dan Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere kısıtlama ve ücret getiren yasa tasarısına onay

İran Meclisi Milli Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere kısıtlama, riyal bazlı ücret uygulaması ve bazı ülkelere yönelik yasaklar öngören yasa tasarısını onayladı.İran Meclisi Milli Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu, Hürmüz Bo

İsrail meclisi, askeri mahkemede ölümcül saldırılardan suçlu bulunan Filistinliler için idam cezasını içeren yasa tasarısını onayladı.

İsrail meclisi, askeri mahkemede ölümcül saldırılardan suçlu bulunan Filistinliler için idam cezasını içeren yasa tasarısını onayladı.

İsrail meclisi, askeri mahkemede ölümcül saldırılardan suçlu bulunan Filistinliler için idam cezasını içeren yasa tasarısını onayladı.

ABD Dışişleri Bakanı Rubio, İran’daki savaşın sona ermesinin "aylar değil haftalar" süreceğini iddia etti

ABD Dışişleri Bakanı Rubio, İran’daki savaşın sona ermesinin "aylar değil haftalar" süreceğini iddia etti

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’daki savaşın sona ermesinin "aylar değil haftalar" süreceğini öne sürerek, "Bu operasyonun amacına ulaşmış olacağız ve bu aylar sürmeyecek. Bu birkaç haftalık bir mesele. Tam olarak kaç hafta süreceğini size söylemey

Suriyeli lider eş-Şara: "Terörle mücadele en büyük önceliğimizdir"

Suriyeli lider eş-Şara: "Terörle mücadele en büyük önceliğimizdir"

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile düzenlediği ortak basın toplantısında, "Terörle mücadele ve Captagon kaçakçılığı ağlarının tamamen çökertilmesi üzerinde çalıştığımız en büyük önceliğimizdir" dedi.Suriye Devlet Baş

Başkan Çerçioğlu’na Aydınlıların desteği sürüyor

Başkan Çerçioğlu’na Aydınlıların desteği sürüyor

Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu, "Seçmen Eğilimleri Araştırması" anketinde Aydınlıların yüzde 47,3’lük desteğini aldı.Özel bir araştırma şirketi tarafından "Bu Pazar Yerel Seçim olsa, Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı için Özlem Çerçi

Malatya Namaz Vakitleri

Yükleniyor...

00:00:00

İmsak 05:39
Güneş 07:04
Öğle 12:17
İkindi 14:56
Akşam 17:20
Yatsı 18:39

Süper Lig Puan Durumu

Takım Puan
Galatasaray A.ş. Galatasaray A.ş.
28
Trabzonspor A.ş. Trabzonspor A.ş.
25
Amed Sporti̇f Faali̇yetler Amed Sporti̇f Faali̇yetler
23
Beşi̇ktaş A.ş. Beşi̇ktaş A.ş.
22
Kasimpaşa A.ş. Kasimpaşa A.ş.
20
Fenerbahçe A.ş. Fenerbahçe A.ş.
19
Kocaeli̇spor Kocaeli̇spor
19
İstanbul Başakşehi̇r Fk İstanbul Başakşehi̇r Fk
17
Arca Çorum Fk Arca Çorum Fk
16
Göztepe A.ş. Göztepe A.ş.
15
Çaykur Ri̇zespor A.ş. Çaykur Ri̇zespor A.ş.
14
Erzurumspor Fk Erzurumspor Fk
14
Corendon Alanyaspor Corendon Alanyaspor
12
Gençlerbi̇rli̇ği̇ Gençlerbi̇rli̇ği̇
11
Tümosan Konyaspor Tümosan Konyaspor
8
Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş. Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş.
8
Samsunspor A.ş. Samsunspor A.ş.
7
Eyüpspor Eyüpspor
3