Okul sezonu öncesi kırtasiyeci esnafından haksız rekabet tepkisi

2026-2027 eğitim-öğretim yılının başlamasına sayılı günler kala kırtasiyelerde okul sezonu hazırlıkları devam ediyor. Birinci sınıf ve ana sınıfı öğrencilerinin diğer sınıflardan yaklaşık bir hafta önce okula başlayacak olması nedeniyle kırtasiyecilerdeki yoğunluğun da önümüzdeki hafta itibarıyla artması bekleniyor.

Diyarbakır'da kırtasiyecilik yapan Eyüp Karakoç, yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde kırtasiye sektörünün durumunu değerlendirdi. Türkiye genelinde kırtasiye ürünlerinde yüzde 60 bandında fiyat artışı yaşandığını belirten Karakoç, geçen yıldan ellerinde bulunan ürünler sayesinde bu artışın müşterilere büyük ölçüde yansımadığını söyledi.

Karakoç, yeni aldıkları ürünlerde ise çok yüksek olmayan, yüzde 10-15 bandında bir zam gerçekleştiğini belirterek, ürünlerin tamamına yakınının geçen yılki fiyatlarla satışa sunulacağını ifade etti.

Eyüp Karakoç

"Ürünlerin tamamına yakını geçen seneki fiyatlarla aynı olacak"

Kırtasiyecilerin daha önce malzemeleri kendi depolarında bulundurmalarının fiyat artışlarından etkilenmelerini azalttığını dile getiren Karakoç "Türkiye'nin geneline baktığınızda yüzde 60 bandında kırtasiye ürünlerinde bir zam olayı gerçekleşti. Ama daha önce malzemeleri kendi deposunda barındıranlar için bu zam olayı onları çok etkilemeyecektir. Bizde, temel ihtiyaç malzemelerinden bir kısmı geçen seneden elimizde kaldı. Onları tutuyoruz. Yani ek kırtasiye olarak ciddi bir zam oranımız yok. Hemen hemen ürünlerin tamamına yakını geçen seneki fiyatlarla aynı olacaktır. Onun dışında yeni aldığımız ürünlerde çok fazla değil, yüzde 10-15 bandında bir zam gerçekleşti." dedi.

"Bir okul çantası 1500 ile 2 bin 500 lira arasında doluyor"

İlkokula başlayacak bir öğrencinin okul çantasını temel kırtasiye malzemeleriyle doldurmanın maliyetinin tercih edilen markaya ve ürünün kalitesine göre değiştiğini belirten Karakoç, standart bir okul çantasının 1500 ile 2 bin 500 lira arasında doldurulabildiğini söyledi.

Ürünler arasında marka kaynaklı ciddi fiyat farklarının bulunduğuna dikkat çeken Karakoç "Alacağınız malzeme, daha doğrusu marka değerine, kaliteye bağlı. Zaten ürünlerimizin tamamı kaliteli ürünler, faturalı ürünler. A markasına alırsınız boya kalemi 80 TL, B markasına alırsınız 200 TL. Aşağı yukarı markaya para verdiğiniz zaman bir okul çantası, standart bir çantayla beraber 1500 ile 2 bin 500 arasında değişir." diye konuştu.

Pahalı markaların tercih edilmesi halinde de okul çantasının yaklaşık 3 bin lirayı geçmeyeceğini belirten Karakoç, kırtasiyecilerin sezon döneminde kampanyalar düzenlediğini ve bu kampanyalar sayesinde bir ilkokul öğrencisinin çantasının yaklaşık 2 bin 500 liraya doldurulabildiğini söyledi.

"NACE kodu olmayan işletmeler kırtasiye ürünü satmamalı"

Kırtasiye sektörünün önemli sorunlarından birinin de kırtasiyecilik faaliyeti bulunmayan mağaza, AVM, ucuzluk merkezi ve bazı marketlerin okul ve kırtasiye ürünleri satması olduğunu belirten Karakoç, bu konuda düzenleme ve denetim çağrısında bulundu.

Karakoç "Vergi levhasında özellikle NACE kodu bulunmayan ürünlerin satılması, AVM'lerin, ucuzluk merkezlerinin, üç harfli marketlerin özellikle NACE kodları vergi levhasında yazmamasına rağmen bu ürünleri satması bizi çok kötü şekilde zarara uğratıyor." dedi.

Bir kalem üzerinden örnek veren Karakoç, kırtasiyecinin bir ürünü 15 liradan 12 ay boyunca sattığını, üç harfli marketlerin veya günübirlik satış yapan işletmelerin ise aynı ürünü sezon döneminde getirip 7 liraya alarak 8 liraya satabildiğini belirtti.

Karakoç, "Biz bir firmanın ürününü 12 ay boyunca rafımızda satıyoruz. Atıyorum mesela bir kalemi 15 TL'ye satıyoruz ama bir yıl boyunca satıyoruz. Üç harfli marketler ya da bu günübirlik züccaciyeler, özellikle AVM'ler, bu ucuzluk merkezleri getirip sadece bir ay boyunca o kalemi, atıyorum, 7 liradan alıp 8 liradan satıyor. Bir lira kârla sürümden kazanmaya çalışıyor. Biz o firmanın ürününü 12 ay boyunca satıyoruz." ifadelerini kullandı.

Buradaki sorunun yalnızca satış yapan işletmelerle sınırlı olmadığını belirten Karakoç, kırtasiye ürünlerini tedarik eden firmaların da ürünleri ilgili NACE koduna sahip olmayan işletmelere satmaması gerektiğini söyledi.

Karakoç, özellikle Ticaret Bakanlığı'nın işletmelerin vergi levhalarındaki NACE kodlarını kontrol etmesi gerektiğini belirterek "Mesela A firması bu malzemeyi bize satıyor ya, bunlara satmaması lazım. Özellikle Ticaret Bakanlığı'nın bunların NACE kodunu kontrol etmesi lazım. Biz kendi vergi levhamızda NACE kodu bulunmayan hiçbir ürünü satamıyoruz." dedi.

Kendi işletmesinden örnek veren Karakoç, NACE kodlarında bulunmadığı için plastik sandalye dahi satamadıklarını belirterek, buna karşın üç harfli marketlerde gıda ve başka alanlara ilişkin kodlar bulunmasına rağmen kırtasiye kodu olmadan kırtasiye ürünlerinin satılabildiğini belirtti.

"Diyarbakır'da kırtasiyecilerin işleri yüzde 80'e yakın düşüyor"

Bazı market, AVM ve ucuzluk merkezlerinin özellikle okul sezonunda kırtasiyecilerin işlerini ciddi şekilde etkilediğini dile getiren Karakoç "Kırtasiye kodu yok ama hâlen de satıyorlar ve bu dönemsel olarak özellikle sezonda Diyarbakır'daki bütün kırtasiyecilerin işlerinin yüzde 80'e yakın düşmesine sebep oluyor. Yani bununla alakalı Ticaret Bakanlığı'nın vergi levhasındaki kodlarını kontrol etmesi lazım." diye konuştu.

Kırtasiye malzemelerini satan firmalara da çağrıda bulunan Karakoç, bu firmaların üç harfli marketlere ve AVM'lere kırtasiye ürünleri satmamasını istedi.

Karakoç "Bu kırtasiyecilere malzeme satan firmaların bu üç harfli marketlere ve AVM'lere bu malzemelerini satmamasını tavsiye ediyoruz. Çünkü biz 12 ay bulunduruyoruz, onlar bir ay bulunduruyor." ifadelerini kullandı.

"Sezonda kazandığımız parayla borçlarımızı kapatmaya çalışıyoruz"

Sektördeki iş kaybının esnafı ekonomik açıdan da zorladığını belirten Karakoç, kırtasiyecilerin eskiden okul sezonunda elde ettikleri gelirle yıl boyunca oluşan borçlarını kapatabildiklerini, ancak bugün sezon sonunda dahi borçların kapatılıp kapatılamayacağı konusunda endişe yaşadıklarını söyledi.

Karakoç "Eskiden kırtasiyeci sezonda para toplardı. Şimdi diyoruz ki acaba bizim aldığımız malzemelerin borcunu biz sezonda kapatabilecek miyiz? Sezondan kapattıktan sonra kırtasiyenin giderleri çok." dedi.

Kırtasiyecilerin diğer bazı esnaf gruplarından farklı olarak çok çeşitli ürünlerden gelir elde etme imkânlarının bulunmadığını belirten Karakoç "Sonuçta sen sadece kalem satıyorsun, defter satıyorsun, boya ürünleri satıyorsun. Mesela ben dükkânın önüne bir su satmıyorum, bir dondurma satmıyorum, bir kek satmıyorum, bir meyve suyu satmıyorum ki bunların kâr marjından ben bir kâr elde edeyim." diye konuştu.

Kırtasiyeciliğin dönemsel bir sektör olduğunu vurgulayan Karakoç, esnafın özellikle eylül ayında para kazandığını ve bu gelirle borçlarını kapatmaya çalıştığını belirtti.

Karakoç, "Sadece kırtasiye... Kırtasiyeler dönemseldir. Biz de bu eylül ayında para kazanıyoruz. Bu kazandığımız parayla borçlarımızı kapatmaya çalışıyoruz. Ama maalesef dediğim gibi tekrar aynı yere döneceğiz. Üç harfli marketler, AVM'ler, ucuzluk merkezleri bu işi yapmamıza tamamen engel oluyorlar." dedi.

"Çocuğun sağlığı 5-10 liradan değersiz değildir"

Kırtasiye ürünlerinin özellikle çocukların sağlığı açısından dikkat edilmesi gereken ürünler olduğunu ifade eden Karakoç "Şöyle bir şey de var: Ucuzluk merkezlerinde, üç harfli marketlerin bir kısım ürünleri, tamamı demeyeyim, merdiven altı ürünlerdir. Vatandaşlarımıza çağrım... Kırtasiye, birebir sizin 4 yaşından başlayıp 17 yaşındaki çocuğunuzun vücuduna temas ediyor. Kesinlikle Sağlık Bakanlığı'nın 5898 sayılı Kanun hükümlerine göre uçucu madde içeren ürünlerin 18 yaşından küçüklere satılmaması gerekiyor." dedi.

Özellikle bazı ürünlerde plastik ve kanserojen madde kullanımının arttığını ileri süren Karakoç kırtasiye ürünleri alacaklara çağrıda da bulunarak şunları kaydetti:

 "Bu ürünler tamamen güvenli ortamlarda üretilmesi ve faturalı malzemeler olması lazım. Özellikle bazı ürünlerde plastik ve kanserojen madde çok fazla oldu. Ondan dolayı merdiven altında üretiliyor. Ve bu direkt çocuğun vücuduna temas ediyor, soluk borusuna temas ediyor. O yüzden bu malzemeleri alırken vatandaşlarımıza özellikle çağrımızdır. Bilindik yerden kaliteli ürünler almalarını tavsiye ediyorum. Bunun dışında çocuğun sağlığı, emin olun, 5-10 liradan değersiz değildir." (İLKHA)