Okullar, öğrencilere yapay zekayı yasaklamak yerine hatalarını öğretmeye yöneliyor

Daha önce yapay zeka kullanımını yasaklamaya çalışan çok sayıda devlet okulu, şimdi öğrencilerin teknolojinin sınırlarını ve hatalarını görmesi için yapay zekayı sınıflara taşımaya hazırlanıyor.

Güney Carolina eyaletinin Charleston kentinde yeni eğitim yılı öncesinde bir araya gelen öğretmen ve okul yöneticileri, yapay zekanın eğitimde nasıl kullanılabileceğini tartıştı.

Eğitimcilerin düzenlediği bir gösterim ise yapay zekanın güvenilirliği konusunda dikkat çekici bir örnek ortaya koydu. Bir eğitmenin yapay zeka aracına "Dünya haritası oluştur" komutunu vermesinin ardından ekrana çok sayıda hatayla dolu bir harita yansıdı.

Haritada Mali'nin adı "Mail", Mısır'ın adı ise "Sopth" olarak yazılırken, Libya'nın yerinde yalnızca "Africa" ifadesi yer aldı. Çok sayıda ülkenin adı da yanlış yazıldı veya anlamsız ifadelerle gösterildi. Haritayı gören eğitimciler şaşkınlık ve kahkahalarını gizleyemedi.

AI For Education kuruluşunun kurucusu ve Üst Yöneticisi (CEO) Amanda Bickerstaff, gösterimin öğrencilerin yapay zekaya aşırı güvenmesini engellemek açısından etkili olduğunu belirterek "Çocukların bu araçlara fazla güvenmemesini istiyorsanız harita gösterimini deneyin." değerlendirmesinde bulundu.

"Yapay zekayı kullanmayı değil, ne zaman kullanmamayı da öğretmeliyiz"

ABD'de giderek daha fazla okul, üretken yapay zekayı tamamen yasaklamak yerine öğrencilerin teknolojiyi kontrollü biçimde deneyimlemesini tercih ediyor. Eğitimciler, bu yöntemle öğrencilerin yapay zekanın en önemli sorunlarından biri olan "halüsinasyon" adı verilen, gerçeğe aykırı bilgileri doğruymuş gibi üretme eğilimini fark etmesini amaçlıyor.

Yeni eğitim döneminin öne çıkan kavramlarından biri de "yapay zeka okuryazarlığı" oldu.

Eğitimciler arasında yapay zeka okuryazarlığının yalnızca iyi komutlar yazmayı veya çeşitli yapay zeka araçlarını kullanmayı öğrenmekten ibaret olmadığı yönünde görüş birliği oluşuyor.

Brookings Enstitüsü Evrensel Eğitim Merkezi Direktörü Rebecca Winthrop, iyi bir yapay zeka okuryazarlığının "ne zaman yapay zeka kullanılmaması gerektiğini bilmeyi" de içerdiğini belirtti.

ABD'de 37 eyalet, okulların yararlanabileceği resmi yapay zeka rehberleri yayımladı. Güney Carolina ise bu eyaletler arasında bulunmuyor.

Eyaletin ikinci büyük eğitim bölgesi olan Charleston County School District, yaklaşık 50 bin öğrenciyi kapsayan sistem için kendi yapay zeka politikasını hazırlamaya başladı.

Öğrenciler yapay zekayı zaten kullanıyor

Bölge yönetimi yaklaşık bir yıl önce AI For Education ile çalışmaya başladı. Öğretmen, öğrenci ve velilerin görüşlerinin alındığı süreçte öğrencilerin yapay zekayı yaygın biçimde kullandığı ancak bu kullanımın büyük ölçüde rehbersiz olduğu ortaya çıktı.

Araştırmalar da ABD genelinde gençlerin ve öğretmenlerin önemli bölümünün okul çalışmalarında yapay zekadan yararlandığını, ancak çok azının teknolojinin nasıl çalıştığı konusunda teknik bilgiye veya resmi eğitime sahip olduğunu gösteriyor.

Eğitimciler ayrıca sosyal medya konusunda geçmişte yaşanan deneyimlerin tekrarlanmasından endişe ediyor. Çocukların çevrim içi dünyaya büyük ölçüde rehbersiz bırakılmasının bağımlılık oluşturan algoritmalar, karşılaştırma kültürü ve dikkat sorunları gibi sonuçlar doğurduğuna dikkat çekiliyor.

Charleston'da yeni eğitim yılıyla birlikte yapay zeka eğitiminin ikinci aşamasına geçilecek. Öğretmenler ile ortaokul ve lise öğrencilerine çevrim içi ve yüz yüze eğitim verilerek yapay zeka araçlarının nasıl çalıştığı ve nasıl daha güvenli kullanılabileceği anlatılacak.

Öğrenciler, bir sohbet botundan araştırma ödevi hazırlamasını istemek gibi gerçek hayattan örnekler üzerinden, yapay zekanın gerçekte var olmayan araştırmalar ve bilgiler üretebildiğini görecek.

Eğitim programında öğrencilere, üretken yapay zekadan elde edilen bilgilerin özellikle ders çalışmaları sırasında mutlaka doğrulanması gerektiği vurgulanıyor.

Veri gizliliği de eğitimin parçası

Eğitim programlarında yapay zekanın yalnızca doğruluk sorunlarına değil, veri güvenliğine ilişkin risklerine de dikkat çekiliyor.

Öğrenciler, kişisel bilgilerini yapay zeka araçlarıyla paylaşmamaları konusunda uyarılıyor. Yapay zeka sistemleriyle yapılan konuşmaların saklanabileceği, eğitim amacıyla kullanılabileceği veya güvenlik açıkları nedeniyle sızabileceği belirtiliyor.

Lise öğretmeni Ray Knauer, yaz dönemindeki eğitim programının ardından yapay zekanın önyargıları ve hatalı bilgi üretme eğilimini öğrencileriyle tartışmayı planladığını söyledi.

Knauer, öğrencilerin yapay zekadan aldıkları ilk cevabı doğru kabul edip ilerlememesi gerektiğini belirterek, analitik düşünme ve daha derin araştırma becerilerinin önemine işaret etti.

ABD'de yapay zeka eğitimi konusunda öne çıkan eyaletlerden biri Utah oldu.

Eyaletin Eğitim Kurulu, 2024'te Matt Winters'ı yapay zeka eğitim uzmanı olarak görevlendirerek okullarda bu teknolojiyle ilgilenen tam zamanlı bir pozisyon oluşturan ilk eyalet oldu.

Winters'ın liderliğinde son bir yılda 7 binden fazla öğretmene yapay zeka eğitimi verildi. Bu sayı, eyaletteki devlet okulu öğretmenlerinin yaklaşık üçte birine karşılık geliyor.

Utah'ta okul bölgelerinin Temmuz 2027'ye kadar yapay zeka politikalarını oluşturması gerekiyor.

Stanford Üniversitesindeki Üretken Yapay Zeka Eğitim Merkezi Direktörü Chris Agnew, eyalet çapında belirlenen ortak yaklaşımın büyük çaplı değişikliklerde daha tutarlı bir uygulama sağladığını belirtti.

Maine, Batı Virginia ve Georgia gibi bazı eyaletler de Utah'taki modele benzer yapılar oluşturmaya başladı. Ancak ABD'nin diğer bölgelerinde yapay zeka politikaları okul ve bölgelere göre değişiklik gösteriyor.

"Herkes bu teknolojiyi anlamalı"

Uzmanlara göre yapay zeka eğitimindeki en büyük sorunlardan biri, kapsamlı eğitim programlarının ciddi maliyet gerektirmesi. Bu durum, kaynakları sınırlı okul bölgelerindeki öğrencilerin daha az eğitim alma riski taşımasına neden oluyor.

Utah'ta eğitimler yapay zekanın temel çalışma prensiplerinden başlayarak önyargı, halüsinasyon, etik sorunlar ve veri gizliliği gibi konulara uzanıyor. Öğretmenler daha sonra belirli yapay zeka araçları konusunda ek eğitim alabiliyor.

Eğitim programlarının sorumlularından Emma Moss, eğitimlerin herkes tarafından erişilebilir olması gerektiğini belirterek kırsal veya kentsel bölgeler arasında ayrım yapılmaması gerektiğini söyledi.

Utah yönetimi ayrıca yapay zeka araçlarının satın alınması ve veri gizliliği anlaşmalarının yapılması konusunda da merkezi rol üstleniyor. Bu sayede kırsal ve kaynakları sınırlı okul bölgelerinin de teknolojiye erişiminin kolaylaştırılması hedefleniyor.

Winters ise yapay zekanın toptan yasaklanmasına karşı çıkarak, yapay zeka okuryazarlığının yalnızca "Yapay zeka kullanmayın." demekten çok daha kapsamlı olduğunu ifade etti.

Eğitimciler, öğrencilerin yapay zekayı tamamen dışlaması yerine teknolojinin nerede işe yaradığını, nerede hata yaptığını ve hangi durumlarda insan düşüncesinin yerini alamayacağını öğrenmesini amaçlıyor.

Utah Eğitim Kurulu Dijital Teknoloji Uzmanı Kristina Yamada da öğretmenlerin öğrencilerin yapay zekayı kullanmasını yalnızca kopya çekmek olarak değerlendirmemesi gerektiğini söyledi.

Yamada, çocuklara erken yaşlardan itibaren yapay zekanın da yanlış bilgi üretebileceğinin anlatılması gerektiğini belirterek, ileri yaştaki öğrenciler içinse teknolojiyi kullanmanın yanı sıra ortaya çıkan sorunları insan müdahalesiyle çözebilme becerisinin kazandırılması gerektiğini vurguladı. (İLKHA)