Organ Bağışında e-Devlet Etkisi: Başvurular 3 Kat Arttı

Türkiye'de 33 bini aşkın hasta organ nakli beklerken, e-Devlet ve e-Nabız üzerinden yapılan organ bağışı beyanlarında üç kat artış yaşandı. Organ Bağışı Haftası kapsamında bir araya gelen üç dernek, kadavradan organ bağışının artırılması amacıyla 10 maddelik ortak bildiri yayımladı.

Türkiye'de organ nakli bekleyen binlerce hasta için bağış çalışmalarının önemi her geçen gün artarken, dijital sistemler üzerinden yapılan başvurularda önemli bir yükseliş kaydedildi. 3-9 Kasım Organ Bağışı Haftası kapsamında Türk Nefroloji Derneği, Türk Yoğun Bakım Derneği ve Organ Nakli Koordinatörleri Derneği iş birliğiyle düzenlenen basın toplantısında, organ bağışının güncel durumu ve nakil bekleyen hastalara yönelik çalışmalar ele alındı.

Organ bağışçısı sayısı 1 milyona yaklaştı

Türk Nefroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Aydın Türkmen, e-Devlet ve e-Nabız üzerinden organ bağışı beyanında bulunulabilmesinin önemli bir kolaylık sağladığını belirtti.

Dijital sistemin uygulamaya alınmasının ardından bağış beyanlarında üç kat artış kaydedildiğini ifade eden Türkmen, toplam bağışçı sayısının 1 milyona yaklaştığını söyledi.

Türkmen, organ bağışı kararının aile bireyleriyle paylaşılmasının da büyük önem taşıdığını vurgulayarak, "Organ bağışında ilk adım, kişinin bu yöndeki kararını açıkça ortaya koymasıdır. Ancak ikinci ve en kritik adım, bağış kararının yalnızca dijital sistemde kalmaması, mutlaka aile bireyleriyle de paylaşılmasıdır." dedi.

Türkiye'de 33 binden fazla hasta organ bekliyor

Türkiye'deki organ nakli verilerini paylaşan Türkmen, 2025 yılında toplam 5 bin 226 organ nakli gerçekleştirildiğini, 2026 yılının ilk 10 ayında ise bu sayının 4 bin 142'ye ulaştığını açıkladı.

Organ nakli bekleyen hasta sayısının 33 bini aştığını belirten Türkmen, bu hastaların 28 bin 790'ının böbrek ve karaciğer nakli beklediğini kaydetti.

Türkiye'de 2025 yılı sonu itibarıyla böbrek yetmezliği nedeniyle böbrek replasman tedavisi gören hasta sayısının 95 bin 489'a ulaştığını aktaran Türkmen, aynı yıl 14 bin 294 yeni hastanın tedaviye başladığını, bin 905 hastaya ise diyalize başlamadan önce böbrek nakli yapıldığını ifade etti.

Beyin ölümü gerçekleşen 2 bin 78 kişiden 375'inde bağış yapıldı

Türk Yoğun Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. Fethi Gül, Türkiye'nin canlı vericiden organ naklinde önemli başarılar elde ettiğini ancak kadavradan bağış oranlarının istenilen seviyeye ulaşmadığını söyledi.

2026 yılının ilk 10 ayında Türkiye'de 2 bin 78 kişiye beyin ölümü tanısı konulduğunu açıklayan Gül, bu kişilerin 375'inde organ bağışı gerçekleştiğini belirtti.

Gül, bağış gerçekleşmeyen bin 703 kişinin tamamının tıbben uygun bağışçı olabilmesi ve her birinden sekiz kişiye nakil yapılabilmesi varsayımıyla 13 bin 624 kişiye ulaşabilecek teorik bir potansiyelin bulunduğunu ifade etti.

Beyin ölümünün bitkisel hayatla karıştırılmaması gerektiğini vurgulayan Gül, "Beyin ölümü gerçekleştiğinde kişi tıbben ve hukuken hayatını kaybetmiştir. Bu tanı, nakil ekibinden bağımsız ve alanında uzman hekimlerce bilimsel ölçütlere göre konulmaktadır." dedi.

Türkiye'de kadavradan organ bağışı düşük seviyede

Organ Nakli Koordinatörleri Derneği Başkanı Öğr. Gör. Nilgün Bilal, Türkiye'nin güçlü sağlık altyapısına rağmen kadavradan organ bağışında gelişime ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Uluslararası verilere göre milyon kişi başına düşen kadavra donör oranının İspanya'da 51,9, İtalya'da 30,9, Birleşik Krallık'ta 20,7, İran'da 12,7 ve Almanya'da 11,7 olduğunu aktaran Bilal, Türkiye'de bu oranın 5,48 seviyesinde kaldığını söyledi.

Organ bağışının yalnızca bireysel bir karar olmadığını vurgulayan Bilal, sağlık çalışanları, nakil koordinatörleri ve ailelerin iş birliğinin büyük önem taşıdığını ifade etti.

Bilal, "Tek bir bağış, tam 8 cana umut olabilir. Tüm vatandaşlarımızı 3-9 Kasım Organ Bağışı Haftası vesilesiyle e-Devlet ve e-Nabız üzerinden organ bağışçısı olmaya ve bu kararlarını sevdikleriyle paylaşmaya davet ediyoruz." dedi.

Üç dernekten 10 maddelik ortak çağrı

Toplantıda Türk Nefroloji Derneği, Türk Yoğun Bakım Derneği ve Organ Nakli Koordinatörleri Derneği tarafından Türkiye'de organ bağışı kültürünün geliştirilmesine yönelik 10 maddelik ortak bildiri imzalandı.

Bildiride, organ bağışı konusunda toplumsal farkındalığın artırılması, okullarda bilgilendirme çalışmalarının yapılması, sağlık çalışanlarının eğitimlerinin güçlendirilmesi ve organ nakli koordinatörlerinin çalışma koşullarının iyileştirilmesi gerektiği vurgulandı.

Ayrıca beyin ölümü konusunda toplumda oluşan yanlış inanışların bilimsel bilgilerle giderilmesi, aile içi iletişimin artırılması ve televizyon yayınlarında organ bağışını teşvik eden kamu spotlarına daha fazla yer verilmesi çağrısında bulunuldu.