Özgür Özel: Depremzedeye Boş Senet Dayatılıyor, Esnaf Siftah Yapamıyor

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, depremlerin üçüncü yılında Malatya’da yaptığı açıklamada deprem bölgesinde esnafın, kiracıların ve depremzedelerin ciddi mağduriyet yaşadığını belirterek, mücbir sebep uygulamasının yeniden devreye alınması ve vatandaşın borçlandırılmasına son verilmesi çağrısında bulundu.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerin üçüncü yılı dolayısıyla geldiği Malatya’da yaptığı açıklamalarda hem depreme hazırlık sürecinde yapılan hataları hem de deprem sonrası yürütülen çalışmaların eksiklerini sert sözlerle eleştirdi. 

Depremlerde hayatını kaybeden vatandaşlar için düzenlenen mevlit programı ve Muğla Büyükşehir Belediyesi'nin deprem bölgesine yapacağı tesislerin temel atma töreni Nikah Sarayı'nda gerçekleştirildi. Depremde ailelerini kaybeden vatandaşların yanı sıra, siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları ve partililerin katıldığı programda CHP İl Başkanı Barış Yıldız ve Milletvekili Veli Ağbaba'nın konuşmalarının ardından CHP Genel Başkanı Özgür Özel kürsüye çıktı.

Depremin ilk gününden itibaren sahada olduğunu dile getiren Özel, “Ben ilk olarak Malatya’ya geldim. Gece yarısı kardan yollar kapalıydı, havaalanları kapalıydı. Sabah Doğanşehir’den başlayıp Nurhak’a kadar ulaşılmayan yerlere ulaşmaya çalıştık. Belediyelerimizi ve milletvekillerimizi koordine ederek seslenilmeyen yerlere gittik. Bugün de Osmaniye’den başlayıp Malatya’da bitirdiğimiz ziyaretlerde deprem bölgesinde yapılanları ve yapılamayanları yerinde görüp Türkiye’ye üçüncü yılın fotoğrafını göstermek istedik” dedi.

“Deprem dünya afet tarihine geçti, hazırlıksız yakalanmanın mazereti yok”

6 Şubat depremlerinin dünya afet tarihine geçen bir felaket olduğunu vurgulayan Özel, “10 büyük şehirde birden oldu. Asrın felaketi denmesi boşuna değil. Ama biz bu depreme hazırlıksız yakalanmamızı kabul etmeliyiz. Bu devletin ve milletin ortak kusurudur. Ancak 21 yıldır iktidarda olan bir yönetimin mazeretsiz yakalanmasını da kabul etmek mümkün değildir” ifadelerini kullandı.

Özel, 1999 depremlerinden sonra çıkarılan yapı yönetmeliklerinin önemine dikkat çekerek, “1999’dan sonra yapılan ve yönetmeliğe uygun denetlenen binaların çoğu yıkılmadı. Demek ki doğru kanun yapmak ve doğru denetim sağlamak işe yarıyor. Buna rağmen yıllarca deprem vergisi toplandı, imar afları çıkarıldı ve sonuç ortada kaldı” diye konuştu.

“40 milyar dolar deprem vergisi toplandı, 8 kez imar affı çıkarıldı”

Deprem vergileri ve imar aflarını eleştiren Özel, “Bu ülkede deprem için yaklaşık 40 milyar dolar vergi toplandı. Üstelik 8 kez imar affı çıkarıldı. Kaçak binalar affedildi, dayanıksız yapı stokuna göz yumuldu. Deprem gelince de büyük bir yıkımla karşılaştık” dedi.

“Ordu ilk gün sahaya inmedi, büyük fırsat kaçtı”

Depremin ilk günlerinde ordunun sahaya çıkmadığını savunan Özel, “Malatya’ya geldim, ordu üç gün boyunca sahaya inmedi. Sonra da ‘Orduyu kriz bölgelerine sokmak kolay ama çıkarmak zordur’ gibi gerekçeler söylendi. Oysa büyük felaketlerde zamanla yarışılır. İlk 24 saat, en kritik 72 saat hayat kurtarır” ifadelerini kullandı.

1999 depreminde ordunun etkin rol oynadığını belirten Özel, “1999’da ordu 40 bin personelle sahaya inmiş ve 10 bin 678 kişiyi enkazdan kurtarmıştı. 56 bin kişinin hayatını kaybettiği bu depremde ise yüzlerce kişi kurtarılmış olması, müdahaledeki gecikmenin acı sonucudur” diye konuştu.

“Muhalefet çivi çakma makamında değil, denetleme makamındadır”

İktidarın “muhalefet çivi çakmadı” eleştirilerine yanıt veren Özel, muhalefetin görevinin denetim olduğunu söyledi. Özel, “Muhalefet çivi çakma makamında değildir. Çiviyi kimin çakacağına millet karar verir. Muhalefetin görevi çivinin düzgün çakılıp çakılmadığını denetlemektir” dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Bir kuru teşekkür edin” sözlerini de değerlendiren Özel, depremde emek veren herkese teşekkür ederek, “Bu ülkede enkazdan bir taşı kim kaldırdıysa, AK Partili, MHP’li, CHP’li, İYİ Partili, Saadet Partili fark etmez; hepsinden Allah bin kere razı olsun” ifadelerini kullandı.

“CHP’li belediyeler AFAD kayıtlarıyla binlerce yardım gönderdi”

CHP’li belediyelerin deprem bölgesine yaptığı yardımların resmi kayıtlarla ortada olduğunu belirten Özel, “Cumhuriyet Halk Partili belediyeler tarafından 9 bin 600 araç ve iş makinesi, 28 bin 521 personel görevlendirildi. 7 bin 200 tır yardım gönderildi. 4 uçak ve 6 gemiyle gıdadan sağlık malzemesine, çadırdan sobaya kadar her türlü yardım AFAD kayıtlarına girerek deprem bölgesine ulaştırıldı” dedi.

Malatya’ya yapılan yardımları da paylaşan Özel, “Sadece Malatya’ya 668 araç geldi. 1.485 personel görev yaptı. 668 tır malzeme dağıtıldı. 13 mobil mutfak kuruldu. 9 ikram aracı, 1 mobil fırın gönderildi. 219 bin battaniye, 28 bin 500 ısıtıcı ve 6 bin 600 çadır bölgeye ulaştırıldı” ifadelerini kullandı.

“Esnaf konteynerde siftah yapamıyor, mücbir sebep yeniden uygulanmalı”

Deprem bölgesinde esnafın büyük sıkıntı içinde olduğunu belirten Özel, Van’da 6 yıl süren mücbir sebep uygulamasının deprem bölgesinde 2 yıl 9 ay sonra kaldırıldığını söyledi.

Özel, “Mücbir sebep uygulaması derhal yeniden devreye alınmalı. Esnaf konteynerde iş yapmaya çalışıyor. Muhasebeci masrafı var, noter masrafı var, vergi yükü var. Adam siftah yapamıyor” dedi.

“Deprem konutlarında boş senet dayatılıyor”

Deprem konutlarında anahtar teslim sürecinde vatandaşlardan boş senet imzalamalarının istendiğini ileri süren Özel, “Depremzedelere anahtar verirken sözleşme ve senet önlerine konuluyor. Ne ödeyeceği belli değil. Boş kâğıda imza isteniyor. İmza atmayanın anahtarı verilmiyor. Afet kanununa göre depremzededen faiz alınamaz deniyor ama bazı alanlarda boşluklardan yararlanılarak vatandaş borçlandırılıyor” dedi.

Özel, “Artık bu boş senetleri yırtıp atmanın zamanı gelmiştir. Bu evlerin parası zaten milletten çıktı” ifadelerini kullandı.

“70 milyar dolar toplandı, deprem maliyeti 40 milyar dolar”

Deprem sonrası artan vergi yüküne dikkat çeken Özel, “KDV’den, ÖTV’den, yurtdışı çıkış harcından toplam 70 milyar doları aşan kaynak toplandı. Depremin toplam maliyeti 40 milyar dolar olarak ifade ediliyor. Bu parayı kim verdi? Türk milleti verdi. O halde depremzedeyi borçlandırmak kabul edilemez” diye konuştu.

“Kiracılar unutuldu, mutlaka konut verilmeli”

Deprem bölgesinde kiracıların ciddi mağduriyet yaşadığını ifade eden Özel, “Eskiden kiracıydı, şimdi konteynerde. İş yok, hayat yok. Osmaniye’de 15 bin liranın altında kira yok, Kahramanmaraş’ta 25 bin liranın altında kira yok. Ucuz ev bulsan okul, ulaşım ve iş sorunu var. Kiracılara mutlaka konut sağlanmalı, hatta sosyal devlet anlayışıyla sahiplik modeli geliştirilmelidir” dedi.

“Deprem bölgesinde sahne var, konteyner kent yok”

Deprem anmalarında halktan kopuk organizasyonlar yapıldığını savunan Özel, “Osmaniye’de devasa sahne kurulmuş, alan memurlarla doldurulmuş. Ama birkaç kilometre ötedeki konteyner kentlere gidilmemiş. Deprem bölgesi kendini biliyor. Televizyon görüntüleriyle siyaset yapılmaz” ifadelerini kullandı.

“Ekonomi ayağa kalkmadan şehir ayağa kalkmaz”

Deprem bölgesinin yeniden ayağa kalkmasının ekonominin canlanmasına bağlı olduğunu belirten Özel, esnafın ve üreticinin desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Özel, “Esnafa sahip çıkmak, çiftçiye tohum, gübre, mazot desteği sağlamak zorundayız. Bölgenin ayağa kalkması için ekonomisinin ayağa kalkması gerekiyor” dedi.

Özel, CHP’nin deprem sürecinde siyaset yapmadığını savunarak, “Biz üç yıldır deprem üzerinden siyaset yapmadık. Ama ‘Hiçbir şey yapmadılar’ denilince gerçekleri anlatmak zorunda kaldık. Önümüzdeki hafta da belediyelerimizin deprem bölgesinde yaptığı hizmetleri detaylı bir dökümle açıklayacağız. Takdir milletimizindir” diye konuştu.

Konuşmarın ardından Muğla Büyükşehir Belediyesi tarafından Malatya'nın Arapgir, Hekimhan, Arguvan ve Doğanşehir ilçelerine yapılacak sosyal tesislerin temel atma töreni gerçekleştirildi.