Resmi Gazete’de yayımlanan Spitsbergen Anlaşması ile Türk bilim insanları Svalbard takımadalarında bilimsel araştırma yapabilecek

Svalbard takımadalarının statüsünü belirleyen Spitsbergen Anlaşması’nın Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı’yla yürürlüğe girmesi ile Türk vatandaşları mülk edinme, oturma ve bilimsel araştırma yapma hakkı elde etti.
Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı’yla Arktik bölgesindeki Svalbard takımadalarının statüsünü belirleyen Spitsbergen (Svalbard) Anlaşması Türkiye bakımından yürürlüğe girdi.
Paris’te 9 Şubat 1920 tarihinde imzalanan ve 1925 yılından bu yana yürürlükte olan anlaşma, Norveç’in adalar üzerindeki egemenliğini tanımakla beraber, taraf olan üçüncü ülkelerin vatandaşlarına Svalbard takımadaları üzerinde mülk edinme ve ikamet ile balıkçılık ve madencilik alanlarında ticari faaliyetlerde bulunma ve bilimsel araştırma gerçekleştirme hakkı tanımakta.
Türkiye’nin anlaşmaya taraf olmasıyla Türk vatandaşları ve şirketleri Svalbard takımadalarında mülk edinme ve oturma hakkı elde edecek. Adaların karasularında balıkçılık yapabilecek, denizcilik ve madencilik alanlarında ticari faaliyetlerde bulunabilecek. Ayrıca, Türk bilim insanları kurulacak Türk Bilim İstasyonu’nda bilimsel araştırma yapma, Türk öğrenciler Svalbard Üniversite Merkezi’nde eğitim alma imkanına erişebilecek.
Türkiye bu adımla, Arktik bölgesinin canlı ve cansız doğal kaynaklarından faydalanmayı ve bölgede gerçekleştirebileceği bilimsel ve ekonomik faaliyetlerini güçlendirmeyi hedeflemekte. Bu çerçevede, Türkiye’nin Arktik Konseyi’ne gözlemci üye olma hedefi de muhafaza edilmekte.
Öte yandan, Türkiye son yıllarda Arktik bölgesine yönelik başarılı bilim seferleri düzenliyor. TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (TÜBİTAK MAM) tarafından, Norveç’in münhasır ekonomik bölgesi ile Svalbard Adaları ve karasularında başarıyla icra edilen Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferlerinin dördüncüsü (TASE-IV) 26 Haziran - 25 Temmuz 2024 tarihlerinde tamamlandı.