Seçim yenilgisini hazmedemeyen Bolsonaro kendisini Brezilya’nın lideri ilan etti

ABD’nin Miami kentine giden Bolsonaro, sosyal medya platformu X üzerinden yayımladığı mektupta, Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva’nın seçim zaferini hedef aldı. İlk açıklamasında kendisini “seçilmiş cumhurbaşkanı” olarak nitelendiren Bolsonaro, daha sonra bu ifadeyi değiştirerek Brezilya’nın “meşru lideri” olduğunu savundu.

Bolsonaro, yaklaşık 60 milyon seçmenine ve Brezilya halkına seslendiğini belirterek, seçim sonuçlarını tanımayan söylemini sürdürdü. Lula yönetimini ve Yüksek Mahkeme’yi hedef alan Senatör, seçimlerin “suç örgütü” tarafından çalındığını ve ülkede “tiranlık” kurulduğunu iddia etti. Ancak Bolsonaro, seçimlerde usulsüzlük yapıldığına ilişkin iddialarını destekleyecek herhangi bir kanıt ortaya koymadı.

Mahkeme kararına uymadan ülkeyi terk etti

Brezilya Yüksek Mahkemesi’nin pasaportlarını teslim etmesi yönündeki kararına rağmen ülkeyi terk eden Bolsonaro, Brezilya’dan ayrılmasının bir kaçış olmadığını ileri sürdü. Lula yönetimini ve Yüksek Mahkeme’yi kendisine ve ailesine yönelik bir “cadı avı” yürütmekle suçlayan Bolsonaro, ülkesinden ayrılmasını kendisini ve ailesini koruma gerekçesiyle savundu.

Bolsonaro’nun söz konusu karara uymadan ABD’ye gitmesi, hakkında yürütülen kara para aklama soruşturması bağlamında da dikkati çekti. Hakkındaki suçlamaları reddeden Senatörün, seçim sonuçlarını geçersiz kılmaya yönelik girişiminin başarıya ulaşma ihtimalinin düşük olduğu değerlendiriliyor.

Seçim sonuçları uluslararası düzeyde tanındı

Lula da Silva’nın zaferi, Brezilya Federal Seçim Mahkemesi, uluslararası gözlemciler, dünya liderleri ve Bolsonaro’nun kendi partisi tarafından tanındı.

Brezilya seçim yetkilileri, seçimlerin yasal ve anayasal gerekliliklere uygun biçimde gerçekleştirildiğini bildirdi. Lula, Bolsonaro’nun seçim sonuçlarını hedef alan iddialarını sürdürmesine karşılık, Senatörün masumiyetini kanıtlamak için Brezilya’da kalmamasını “utanç verici” olarak nitelendirdi.

Bolsonaro’nun seçimlere yönelik itirazlarının temelinde, Lula’nın kampanyasının seçmenlerin sandığa erişiminin engellendiği yönündeki şikayetleri üzerine, Lula tarafından atanan bir Yüksek Mahkeme yargıcının oy verme süresini iki saat uzatması bulunuyor.

Ancak Bolsonaro’nun kampanyası da ülkenin muhafazakar seçmenlerinin yoğun olduğu güney bölgelerinde yağış nedeniyle oy verme süresinin uzatılmasını talep etmişti.

Insper Üniversitesi profesörü Pedro Burgos’un analizine göre, ek iki saatlik sürede kullanılan oylar toplamın yaklaşık yüzde 0,03’ünü, yani 35 binden az oyu oluşturdu. Lula’nın seçimi yaklaşık 4,5 milyon oy farkla kazanması, Bolsonaro’nun seçim sonucuna ilişkin iddialarının dayanağını daha da tartışmalı hale getirdi.

Trump yönetimiyle yakınlaşma tartışmaya sebep oldu

Trump, Bolsonaro ve ailesine giriş vizesi verilmesinin ardından Senatörün açıklamalarıyla ilgili sorulara doğrudan yanıt vermekten kaçındı. Trump, daha önce de seçimleri “çok tuhaf” olarak nitelendirmişti.

Bolsonaro, ABD’ye ulaşmasında Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei’nin yardımına teşekkür ederken, kendisini ve ailesini kabul eden Trump’a da minnettarlığını dile getirdi.

Washington yönetiminin Brezilya’nın iç siyasetine müdahale ettiği yönündeki tartışmalar ise sürüyor. Lula, ABD’nin Bolsonaro ailesiyle işbirliği yaparak ailenin yeniden iktidara dönmesine yardımcı olduğunu öne sürerken, Washington yönetimi bu iddiaları reddediyor.

Reuters’ın daha önce yayımladığı bir haberde, ABD Dışişleri Bakanlığının Bolsonaro ailesini yeniden iktidara taşıma amacı taşıdığı öne sürülen girişimleri ele alınmıştı.

Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro da 2022'de Lula karşısındaki seçim yenilgisini kabul etmeyerek ABD’ye gitmiş, daha sonra Brezilya’ya dönmüştü. Jair Bolsonaro, destekçilerinin başkent Brasilia’daki hükümet binalarını basmasının ardından darbe girişimi planlamak suçundan 27 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.

Flavio Bolsonaro’nun seçim sonuçlarını sorgulayan açıklamaları, Brezilya’da demokratik kurumlar ve yargı kararları üzerindeki siyasi baskı tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. (İLKHA)