Yapay zekânın yeni rotası: İnsan gibi karar vermek

Boğaziçi Üniversitesi Veri Bilimi ve Yapay Zekâ Enstitüsünde, insanın algılama, sezgisel düşünme ve karar verme süreçlerini modelleyerek yapay zekâ sistemlerine aktarmayı hedefleyen bilişsel yapay zekâ araştırmaları yürütülüyor.

Enstitüde ayrıca sağlık, savunma sanayisi ve tarım başta olmak üzere farklı alanlarda yapay zekâ destekli projeler geliştiriliyor.

Enstitü, bu çalışmalarıyla Türkiye'nin yapay zekâ ve veri bilimi alanındaki akademik ve uygulamalı araştırma kapasitesine katkı sağlıyor.

Yapay zekâ çalışmalarında insanı merkeze alan bir yaklaşım benimsediklerini belirten Boğaziçi Üniversitesi Veri Bilimi ve Yapay Zekâ Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Şefik Şuayp Arslan, araştırmaların insanın bilişsel süreçlerini ve özellikle bilinç dışı işleyiş biçimlerini modelleyerek yapay zekâ sistemlerine aktarmayı hedeflediğini ifade etti.

İnsan beyninin özellikle uzak mesafelerde nesne tanıma ve karmaşık ortamlarda doğru algılama gibi görevlerde oldukça başarılı olduğunu, buna karşılık mevcut yapay zekâ sistemlerinin bu tür durumlarda zorlanabildiğini kaydeden Arslan, bu nedenle insanın sezgisel ve otomatik karar mekanizmalarının matematiksel olarak modellenerek yapay zekâ sistemlerine aktarılması üzerine çalıştıklarını söyledi.

Sürecin önce hipotezlerle başladığını, ardından simülasyonlarla test edildiğini ve daha sonra teorik olarak temellendirilmeye çalışıldığını aktaran Arslan ayrıca, insan odaklı yapay zekâ yaklaşımında temel ölçütün yine insan olduğunu vurgulayarak insan gibi düşünen ve karar verebilen sistemler geliştirmeyi amaçladıklarını, bunun hem yapay zekânın anlaşılmasını kolaylaştıracağını hem de insanın iş yükünü azaltacağını ifade etti.

Öncelik insanlığa fayda sağlamak

İnsan odaklı yaklaşımın nihai hedefine ilişkin de konuşan Arslan, "İnsanı yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesinin merkezine koymakla aslında öncelikle insanlığa fayda sağlayacağımızı düşünüyoruz. Çünkü insan gibi düşünen, insan gibi davranan ya da insana yakın çalışan yapay zekâları üreterek aslında hem insanın o yapay zekâyı anlamasını kolaylaştırıyoruz hem de insanın yapmak istemediği, angarya olarak gördüğü bazı işlerin onun tarafından yapılmasını sağlıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Akademik araştırmalar yapay zekânın kullanım alanlarını genişletiyor

Doktora tezinde yapay zekânın yalnızca insanlar tarafından öğretilen değil, insanların da öğrenebileceği bir teknoloji olup olmadığını araştırdığını söyleyen araştırma görevlisi Emre Fişne, yapay zekâya askeri harekat içerisindeki taktik ve planlara göre hareket etmeyi öğretmeye çalıştığını, aynı zamanda yapay zekanın öğrendiği taktik ve içgörüleri ortaya çıkarmayı hedeflediğini belirtti.

Enstitünün geniş ve esnek bir araştırma ortamı sunduğunu ifade eden Fişne, özellikle yapay zekâ çalışmalarının maliyetli olması nedeniyle sağlanan maddi desteğin önemine dikkat çekti.

Fişne, Türkiye'de yapay zekâ alanının son yıllarda ivme kazandığını ve bu alandaki çalışmaların daha da artırılması gerektiğini kaydetti. (İLKHA)