ZMO Başkanı Doğan: Batman'da ayçiçeği projesinde istenilen seviyeye henüz ulaşılamadı

Batman’da geçmişte daha çok bostanla birlikte sofralık ve çerezlik olarak yetiştirilen ayçiçeğinin, son yıllarda planlı üretim kapsamında yağlık ürün olarak yeniden yaygınlaştırılması için çalışmalar yürütülüyor. Ancak yürütülen çalışmalara rağmen ayçiçeği ekiminin yaygınlaştırılmasına yönelik projede henüz istenilen seviyeye ulaşılamadığı belirtiliyor.

Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Batman Şube Başkanı Ebubekir Doğan, Batman'da ayçiçeği üretiminin mevcut durumu, mısıra alternatif olarak geliştirilen proje ve ürünün pazarlanmasına ilişkin İLKHA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Ayçiçeğinin Batman için yeni bir ürün olmadığını belirten Doğan, geçmiş yıllarda ürünün daha çok bostanla birlikte ekildiğini ve sofralık ya da çerezlik olarak değerlendirildiğini söyledi.

Ebubekir Doğan

Doğan "Ayçiçeği Batman'da 30-40 yıl önce zaten doğal olarak ekilen bir bitkiydi. Yalnız o dönemlerde bostan ile birlikte ekilen bir ürün olup sofralık ya da çerezlik olarak yetiştiriliyordu. Şimdi Tarım Bakanlığının planlı üretim projesi kapsamında, aynı ürünün üç yıl üst üste aynı tarlaya ekilmemesi ilkesiyle bir çalışma başlatıldı." dedi.

"Mısıra alternatif olarak ikinci ürün ayçiçeği projesi geliştirildi"

Bölgede yoğun olarak yetiştirilen mısırın toprağı yorduğunu ifade eden Doğan "Özellikle bölgemizde aşırı derecede ekimi yapılan ve toprağı çok yoran, toprağı çok sömüren mısır bitkisine alternatif olarak ikinci ürün, yani birinci ürün buğday, ikinci ürün ayçiçeği ekilmesi amacıyla bir proje geliştirildi. Böyle bir projenin Batman'da uygulanması; mısıra alternatif bir ürün sunmak, mısırı düzenli bir münavebeye almak ve toprağın aynı bitki tarafından sömürülmesini, yorulmasını ve çoraklaşmasını engellemek amacıyla planlandı." ifadelerini kullandı.

"Ayçiçeği yaz aylarında sulama isteyen bir bitkidir"

Ayçiçeğinin yetişme döneminin büyük bölümünün sıcak ve kurak yaz aylarına denk geldiğini belirten Doğan "Tabii ayçiçeği yetiştirme döneminde, özellikle yaz aylarında bölgemizin çok kurak olması nedeniyle 400 milimetre civarında su isteyen bir bitkidir. Dolayısıyla mısır ekilen alanlarda buğday ürünü alınıp ikinci ürün olarak yaz aylarında sıcak dönemlerde sulanması şartıyla bir yağlık ayçiçeği bitkisi yetiştirme projesi geliştirildi." diye konuştu.

"Bir ürünün bir bölgeye yerleşmesi 5 ila 10 yıl zaman alabilir"

Açıklamasının devamında Doğan "Bu projenin başarılı olabilmesi için Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü büyük bir efor sarf etti, iyi bir çalışma yürüttü ve çalışmaları hâlâ devam ediyor. Ancak bir ürünün bir bölgeye yerleşmesi kolay değildir; tarımsal üretimde bu tür projeler 5 ila 10 yıl kadar zaman alır. Çiftçinin buna alışması gerekir." dedi.

"Esas önemli nokta, yetiştirilecek ürünün pazarının bulunmasıdır"

Ayçiçeği üretiminin yaygınlaşabilmesi için ürünün pazarlanmasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Doğan "Esas önemli nokta ise yetiştirilecek ürünün bir pazarının bulunmasıdır. Hâlihazırda yakın bölgemizde güçlü bir pazar yoktur. Batman ilimizde bu yağlık ayçiçeğini yağa dönüştürecek irili ufaklı herhangi bir tesisimiz bulunmamaktadır. Öncelikle tarımsal sanayinin oluşturulması lazımdır. Tarımsal sanayinin oluşabilmesi için de ham maddenin, yani işlenecek ürünün bulunması gerekir." ifadelerini kullandı.

"Çiftçinin ürüne alışması için iyi bir pazarın oluşması şarttır"

Üreticilerin yeni ürüne yönelmesi ve üretimi artırması için ekonomik karşılığını alabilmesi gerektiğine dikkat çeken Doğan, şöyle devam etti:

"Bizim ürünümüz henüz geliştirilmeye çalışılıyor. Çiftçinin buna alışması, kendini adapte etmesi için iyi bir pazarın oluşması şarttır. Çünkü çiftçilik; meşakkat, emek ve yorgunluk isteyen; bütün bunların sonunda da yetiştirilen ürünün karşılığının cebinde olmasını gerektiren bir meslektir. Çiftçi, sattığı ürünün bedelini almak ister. Dolayısıyla bu ürünün bölgede yaygınlaşması için mutlaka pazarının oluşturulması gerekir."

"En yakın profesyonel pazar Gaziantep ve Adana'dadır"

Batman'daki üreticilerin ürünlerini değerlendirebileceği en yakın pazarların Gaziantep ve Adana'da bulunduğunu belirten Doğan "Ciddi anlamda profesyonel olarak en yakın pazar Gaziantep'te, ardından Adana'dadır. Zaten Türkiye genelinde yıllık rekolte 2,5 milyon ton civarındadır. Bu üretimin önemli bir kısmı Trakya ve Konya bölgesinde, yüzde 10 kadar bir kısmı da Adana Çukurova'da gerçekleştirilmektedir." dedi.

"Projede şu ana kadar istenilen seviyeye ulaşıldığını düşünmüyorum"

Ayçiçeğinin Batman'da ikinci ürün olarak yaygınlaştırılmasının önemli olduğunu belirten Doğan, şunları söyledi:

Batman'da ayçiçeğinin ikinci ürün olarak ekilmesi; hem çiftçilerimizin kazancını artırmak hem mısıra alternatif bir ürün oluşturmak hem de topraklarımızın mısır tarafından sömürülmesini ve çoraklaşmasını önlemek açısından çok iyi bir projedir. Fakat şu ana kadar projede istenilen seviyeye ulaşıldığını düşünmüyorum. İnşallah İl Tarım Müdürlüğü, Ziraat Odası, Valilik ve ilgili tüm kurumlar hep birlikte bu işi başarmaya çalışacağız." (İLKHA)