ABD’deki Ekvador konsolosluğu krizi sonrasında Quito’da "diplomatik tutarlılık" gündemi

Ekvador’daki Sosyal Hristiyan Parti milletvekili Alfredo Serrano, ABD’li Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) yetkililerinin dün Ekvador’un Minneapolis’teki konsolosluk binasına girme teşebbüslerinin ardından ABD’nin Quito Büyükelçiliği’ne sunulan protesto mektubuna ilişkin, "Burada bir çelişki var. Ne yazık ki biz de Meksika’nın Quito Büyükelçiliği’nde aynı şeyi yaparak emsal oluşturmuştuk" dedi.
ABD’nin Minnesota eyaletine bağlı Minneapolis kentinde Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) yetkililerinin dün Ekvador’un Minneapolis’teki konsolosluk binasına girmeye çalışmasının ardından Ekvador hükümetinin ABD’nin Quito Büyükelçiliği’ne sunduğu resmi protesto mektubu, Ekvador’daki diplomatik tutarlılık başlıklarını gündeme getirdi. Sosyal Hristiyan Parti milletvekili Alfredo Serrano, hükümetin diplomatik yanıtını memnuniyetle karşıladığını ancak ortada bir çelişki yaşandığını ifade etti. Serrano, "Minneapolis’teki Ekvador konsolosluğuna girmeye yönelik teşebbüs nedeniyle hükümetin ABD’nin Quito Büyükelçiliği’ne protesto notu verilmesi yönündeki kararını memnuniyetle karşılıyorum ama burada bir çelişki var. Ne yazık ki biz de Meksika’nın Quito Büyükelçiliği’nde aynı şeyi yaparak emsal oluşturmuştuk" dedi.
Serrano, "Yine de en çok vurgulamak istediğim nokta, ABD’deki göçmenlerimiz son derece zor şartlarla karşı karşıya iken hükümetin en azından bir protesto notu vermek için nihayet adım atmış olmasıdır" ifadelerini kullandı. Serrano, konunun Ekvador Ulusal Meclisi’ndeki genel kurulda ele alınması gerektiğine inandığını belirterek, ABD Büyükelçiliği’ne gönderilen diplomatik notanın ikili ilişkileri etkilememesi gerektiğini söyledi.

Muhalefetten protestolara "yetersiz" nitelendirmesi
Muhalefet ise hükümetin protesto çabalarını "yetersiz" olarak nitelendirdi. Vatandaşların Devrimi Hareketi (RC5) partisinden Jahiren Noriega, "Bana göre bu yetersiz, çünkü Ekvador Devlet Başkanı Daniel Noboa hükümetinin ABD ile izlediği politika, ABD çıkarlarına karşı derin bir boyun eğme niteliği taşıyor" dedi.
Noriega, Noboa’nın Galapagos Adaları’nda bir ABD askeri üssü kurulmasını önerdiğini de hatırlatarak, "Hükümetin yapması gereken, göçmenlerimiz için güçlü bir koruma politikası uygulamak ve ABD’nin şu anda yürürlüğe koyduğu göç politikalarını kararlı bir şekilde reddetmektir" ifadelerini kullandı.

Toapanta: "Ev sahibi ülke yetkilileri tarafından işlenen bir insan hakları ihlali"
Ekvador’un yerli halk hareketlerinden Pachakutik Çokuluslu Birlik Hareketi’nden milletvekili Alex Toapanta da Ekvador konsolosluğuna giriş teşebbüsünü kınayarak, olayı "ev sahibi ülke yetkilileri tarafından işlenen bir insan hakları ihlali" olarak nitelendirdi. Toapanta, Ekvadorlu yetkililerin Meksika’nın Quito Büyükelçiliği’nde gerçekleştirdiği eylemi hatırlatarak, ülke dışındaki Ekvadorluları korumak için daha güçlü siyasi adımlar atılmasını talep etti. Toapanta, "Göçmen kardeşlerimizin kötü muamele gördüğünü görüyoruz. Ne yazık ki burada Ekvador’da da benzer bir durum yaşandı" dedi.
Toapanta, ABD’de Ekvadorlulara karşı "sistematik göçmenlik zulmü" uygulandığını öne sürerken, sadece 2024 ile 2025 yılları arasında ülkenin Cotopaxi eyaletinden yaklaşık 60 bin kişinin göç ettiğini belirtti ve ABD’nin göç politikalarını sorguladı.

Bonilla: "Gerçekte bir giriş olsaydı bu dokunulmazlık ilkesinin ihlali anlamına gelirdi"
Latin Amerika Sosyal Bilimler Fakültesi (FLACSO) uzmanı ve bölgesel uluslararası ilişkiler konusunda seçkin bir isim olan Adrian Bonilla, Viyana Sözleşmesi ve diğer uluslararası anlaşmaların, diplomatik misyon ve konsolosluk binalarının dokunulmazlığını güvence altına aldığını hatırlatırken söz konusu binaların yine de "diplomatik misyonlardaki gönderici ülkelerin toprağı" olmadığının altını çizdi. Bonilla açıklamasında, ev sahibi ülke yetkililerinin gönderici devletin izni olmadan diplomatik binalara giremeyeceğini belirtirken, "Gerçekte bir giriş olsaydı, bu uluslararası hukukun ve dokunulmazlık ilkesinin ihlali anlamına gelirdi. Giriş, yalnızca gönderici devletin izniyle yasaldır" dedi.
Bonilla, bu tür olayların uluslararası normların genel bir erozyonunu yansıttığını belirtirken, "Küresel kurumsal çerçevelerin erozyon sürecinden geçiyoruz. Birleşmiş Milletler (BM) gibi örgütler kuşatma altında ve ülkeler mevcut kurallara karşı çıktığı veya göz ardı ettiği için çatışmaları işleme kapasitesine sahip değil. Bu, ekonomik, siyasi veya askeri gücün çatışmaların nasıl ele alındığını belirlediği çok taraflılık krizidir" dedi.
Bonilla ayrıca Minneapolis’teki olayı, Ekvadorlu yetkililerin Meksika’nın Quito Büyükelçiliği’ne zorla giriş yapmasıyla kıyaslayarak, Ekvador’un faaliyeti sırasında uluslararası hukukun açıkça ihlal edildiğini söyledi.

Meksika’nın Quito Büyükelçiliği’ndeki olay
Ekvador polis ve askerleri 5 Nisan 2024 tarihinde başkent Quito’daki Meksika Büyükelçiliği’ne zorla girerek burada sığınan eski Ekvador Cumhurbaşkanı Yardımcısı Jorge Glas’ı tutuklamıştı. Noboa, söz konusu müdahaleyi savunarak bunun adaletin sağlanması için gerekli olduğunu belirtmişti. Noboa, olaya ilişkin, "Adalet pazarlık konusu değildir" ifadelerini kullanmıştı. Daha sonra yapılan resmi açıklamada, ulusal güvenliğin korunması için "istisnai kararlar" alındığı kabul edilmiş ve bu müdahale, Ekvador ile Meksika arasındaki diplomatik ilişkilerin kopmasına yol açmıştı.

Minneapolis’teki konsolosluğa giriş teşebbüsü
Göçmenlere yönelik operasyonları ile son dönemde korkuya neden olan ICE görevlileri dün Ekvador’un Minneapolis’teki konsolosluk binasına girmeye çalışmıştı. Ekvador Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, yerel saatle 11.00’de konsolosluğa girmeye çalışan görevlilerin konsolosluk personeli tarafından içeri alınmadığı ve o sırada konsoloslukta bulunan Ekvador vatandaşlarının korunmasının sağlandığı kaydedilmişti. Ekvador Dışişleri Bakanlığı, olayın hemen ardından ABD’nin Quito Büyükelçiliği’ne resmi bir protesto mektubu verildiğini bildirmişti.

Minnesota’daki Ekvadorlular
Sosyal alanlarda çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık başlıkları altında faaliyetler yürüten "Minnesota Compass" kuruluşu tarafından yayımlanan bir rapora göre ABD’nin Minnesota eyaletinde yaklaşık 18 bin 271 Ekvador vatandaşı bulunuyor. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi daha önce Minnesota eyaletinde yaşayan Ekvadorluların yaklaşık yüzde 90’ının bulunduğu Minneapolis kentinde yaklaşık bin ICE görevlisinin konuşlandırılmasını emretmişti.