Afrika ve Karayip liderlerinden eski köleci ülkelere tazminat çağrısı

Afrika ve Karayip ülkelerinden liderler, Gana'nın başkenti Akra'da düzenlenen uluslararası konferansta, geçmişte Atlantik köle ticaretine katılan ülkelerin resmi olarak özür dilemesi ve tazminat ödemesi gerektiğini belirtti.

Toplantı, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun mart ayında kabul ettiği ve köle ticaretini "insanlığa karşı işlenmiş en ağır suçlardan biri" olarak nitelendiren kararın ardından gerçekleştirildi. Kararda ayrıca adaletin sağlanması için iyi niyetli diyalog kurulması ve yağmalanan kültürel varlıkların iade edilmesi çağrısında bulunulmuştu.

"Sonraki Adımlar" başlığıyla düzenlenen konferansın sonunda yayımlanan bildiride, Atlantik üzerinden yürütülen köle ticaretine dahil olan devletlerin tam, resmi ve koşulsuz özür sunmasının uzlaşma ve adalet sürecinin temel adımı olduğu ifade edildi.

Konferans organizatörleri, tazminat tartışmalarının yalnızca tarihî bir yüzleşme olarak kalmaması gerektiğini, uluslararası hukuk çerçevesinde somut adımların atılmasının hedeflendiğini açıkladı.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun mart ayında 123 ülkenin desteğiyle kabul ettiği karar, örgütün 80 yıllık tarihinde yalnızca kölelik ve Atlantik köle ticaretine odaklanan ilk karar olma özelliği taşıyor.

Tarihî kayıtlara göre 16'ncı ve 19'uncu yüzyıllar arasında yaklaşık 12 milyon Afrikalı zorla kıtadan çıkarılarak köleleştirildi. Bu süreçte milyonlarca insan ağır koşullarda çalıştırılırken, köle emeği birçok ülkenin ekonomik zenginliğinin temel unsurlarından biri haline geldi.

Gana Cumhurbaşkanı John Dramani Mahama, konferansta yaptığı konuşmada BM kararının tazminat konusundaki uluslararası çabalara yeni bir ivme kazandırdığını söyledi.

Mahama, köleliğin etkilerinin bugün hâlâ Afrika, Karayipler ve dünya genelindeki Afrika kökenli topluluklar üzerinde hissedildiğini belirterek "Tarihî gerçeklerin kabul edilmesi sorumluluğu da beraberinde getiriyor. Bu geçmişin kalıcı sonuçları uluslararası toplumun ortak ve sürdürülebilir çabasını gerektiriyor." dedi.

Ganalı lider ayrıca Afrika'nın uluslararası sistemde daha güçlü temsil edilmesi gerektiğini savunarak kıtaya Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde daimi üyelik verilmesi çağrısını yineledi. Mahama, mevcut yapının günümüz şartlarını yansıtmadığını ve daha adil bir küresel düzenin gerekli olduğunu ifade etti. (İLKHA)