MENÜ

Antibiyotik direnci büyüyor: Milyonlarca ölüm ve giderek etkisizleşen ilaçlar

Dünya genelinde antibiyotik direnci, enfeksiyonların tedavisini giderek zorlaştıran önemli sağlık sorunlarından biri haline geliyor. DSÖ'nün Ekim 2025'te yayımladığı ve 100'den fazla ülkeden elde edilen verileri kapsayan rapora göre 2023 yılında laboratu

Yayınlanma: 17 Kasım 2026 13:05
Antibiyotik direnci büyüyor: Milyonlarca ölüm ve giderek etkisizleşen ilaçlar

Dünya genelinde antibiyotik direnci, enfeksiyonların tedavisini giderek zorlaştıran önemli sağlık sorunlarından biri haline geliyor.

DSÖ'nün Ekim 2025'te yayımladığı ve 100'den fazla ülkeden elde edilen verileri kapsayan rapora göre 2023 yılında laboratuvar ortamında doğrulanan yaygın bakteriyel enfeksiyonların yaklaşık 6'da 1'inde antibiyotik direnci tespit edildi.

Bu durum, bazı bakteriyel enfeksiyonlarda daha önce etkili olan ilaçların tedavi başarısının azalması anlamına geliyor. Özellikle bağışıklık sistemi zayıf kişilerde ve karmaşık tıbbi müdahale gerektiren hastalarda komplikasyon riskini artırıyor.

Direnç milyonlarca ölümle bağlantılı

DSÖ yöneticilerinden Dr. Riana Bu Haqqa, antibiyotik direncinin 2021'de yaklaşık 4,71 milyon ölümle bağlantılı olduğunu, bunların 1,14 milyonunun doğrudan antibiyotik direncine atfedildiğini belirtti.

Bilimsel tahminlere göre mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde 2025-2050 döneminde bakteriyel antibiyotik direncinin doğrudan 39 milyondan fazla kişinin ölümüne yol açabileceği öngörülüyor.

Direncin etkisi yalnızca ağır enfeksiyonlarla sınırlı kalmıyor. Basit bir yaranın veya ameliyat sonrasında gelişen enfeksiyonun, mevcut antibiyotiklerin bakterileri etkisiz hale getirememesi nedeniyle ciddi bir sağlık sorununa dönüşebileceği belirtiliyor.

Antibiyotiklerin etkisini kaybetmesi, bazı ameliyatlar, kanser tedavileri ve organ nakilleri gibi enfeksiyon kontrolünün kritik önem taşıdığı tıbbi uygulamaları da tehdit ediyor.

DSÖ, dirençli bakteriyel enfeksiyonların tedavi maliyetlerinin 2035'e kadar yıllık 412 milyar dolara ulaşabileceğini, üretkenlik kayıplarının ise yılda yaklaşık 443 milyar doları bulabileceğini tahmin ediyor.

Antibiyotik her enfeksiyona karşı kullanılmıyor

Antibiyotik direnci, bakterilerin daha önce etkili olan ilaçlara rağmen hayatta kalabilme veya çoğalabilme yeteneği kazanmasıyla ortaya çıkıyor. Direnç hastanın vücudunda değil, enfeksiyona neden olan mikroorganizmalarda gelişiyor.

Antibiyotikler yalnızca belirli bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde kullanılıyor. Soğuk algınlığı ve grip gibi viral hastalıklara karşı ise etkili değiller.

Uzmanlar, doktor tarafından önerilmeyen antibiyotiklerin kullanılmaması, tedavinin doz ve süresinin kişinin kendi kararıyla değiştirilmemesi ve önceki tedavilerden kalan ilaçların yeniden kullanılmaması gerektiğini vurguluyor.

Ateş veya uzun süren öksürük de tek başına antibiyotik kullanılması gerektiği anlamına gelmiyor. Uygun tedavinin belirlenmesi için enfeksiyonun nedeninin tıbbi değerlendirmeyle ortaya konulması gerekiyor.

Direnç insan, hayvan ve çevre arasında yayılıyor

Antimikrobiyal direncin yayılmasında yalnızca insanların ilaçları yanlış kullanması etkili değil. Temiz su ve sanitasyon hizmetlerindeki eksiklikler, enfeksiyonlardan korunmadaki yetersizlikler ve uygun teşhis ile tedaviye erişimin sınırlı olması da sorunu büyütüyor.

Atık su ve çevre kirliliği, dirençli mikroorganizmaların ve direnç genlerinin yayılmasına katkı sağlayabiliyor. İnsanların, hayvanların ve ürünlerin ülkeler arasında hareket etmesi de direncin farklı bölgelere taşınmasına neden olabiliyor.

Bu nedenle DSÖ, insan, hayvan, tarım ve çevre sağlığını birlikte ele alan "Tek Sağlık" yaklaşımını öne çıkarıyor.

El hijyenine dikkat edilmesi, önerilen aşıların yaptırılması, gıdaların güvenli hazırlanması ve ilaçların sağlık uzmanlarının tavsiyelerine uygun kullanılması bireysel düzeyde alınabilecek önlemler arasında gösteriliyor.

Küresel düzeyde ise sağlık kuruluşlarının enfeksiyon kontrolünü güçlendirmesi, antibiyotik reçetelenmeden önce uygun teşhis yapılması, ilaç kullanımının denetlenmesi ve tıbbi atıklarla atık suların güvenli şekilde yönetilmesi gerekiyor.

DSÖ öncülüğünde yürütülen küresel çalışmalar kapsamında Mayıs 2026'da 2026-2036 dönemini kapsayan güncellenmiş antimikrobiyal direnç eylem planı da kabul edildi.

Plan; direnç kaynaklı ölümleri azaltmayı, enfeksiyonların önlenmesini güçlendirmeyi, gereksiz antimikrobiyal kullanımını düşürmeyi ve çevresel kirliliği azaltmayı hedefliyor. (İLKHA)

ETİKETLER: ANTİBİYOTİK, BAKTERİ, DİRENÇ
KAYNAK: ILKHA

İLKHA İlke Haber Ajansı tarafından geçilen tüm Haberler, bu bölümde Malatya Güncel Haber editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak ajans kanallarından geldiği şekliyle yer almaktadır. Girilen Haberler alanında yer alan haberlerin hepsinin hukuki muhatabı haberi geçen ajanslardır.

Yorumlar (0)

Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın!

Bir Yorum Bırakın

Güvenlik Kodu

Yasal Uyarı: Haber sitemizde yayınlanan yorumların yasal sorumluluğu tamamen yorumu yapan yazara aittir. Hakaret içeren, kişisel hakları ihlal eden, argo, küfür, tehdit ve nefret söylemi barındıran veya yasalara aykırı olan yorumlar editoryal onay sürecinde doğrudan elenecektir.

Kişiye özel kanser aşısı, melanomun tekrarlama riskini yüzde 42 azalttı

Kişiye özel kanser aşısı, melanomun tekrarlama riskini yüzde 42 azalttı

Şirketlerin perşembe günü açıkladığı ileri aşama klinik araştırmanın sonuçlarına göre, standart immünoterapiye ek olarak uygulanan kişiye özel aşı, yüksek riskli melanom hastalarında ameliyattan sonraki iki yıllık dönemde hastalığın tekrarlama olasılığını

Çocuk yaşta sigara kullanımına dikkat çeken uzmanlar: Gelecek nesiller risk altında

Çocuk yaşta sigara kullanımına dikkat çeken uzmanlar: Gelecek nesiller risk altında

Batman'da İLKHA muhabirine konuşan Göğüs Hastalıkları Uzmanı ve Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hüseyin Arpağ, sigara kullanımının çocuk yaşlara kadar gerilemesinin ve elektronik sigara gibi ürünlerin zararsızmış gibi sunulmasının ciddi bir toplumsal sorun oluştur

BM’den El Nino uyarısı

BM’den El Nino uyarısı

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) Genel Sekreteri Celeste Saulo, mevcut El Nino’nun “son 40 yıldır kullanılan ölçüm grafiklerinin sınırlarını aşabilecek” güçte olduğunu söyledi. WMO tahminlerine göre tropikal Pasifik’te deniz yüzeyi sıcaklıkları kasım‑ocak d

Şanlıurfa'da iki kez kalbi duran hasta bypass ameliyatıyla hayata tutundu

Şanlıurfa'da iki kez kalbi duran hasta bypass ameliyatıyla hayata tutundu

Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne göğüs ağrısı ve çarpıntı şikâyetiyle başvuran 39 yaşındaki Bayram Gezer, yapılan ilk değerlendirmelerin ardından kardiyoloji kliniğine yönlendirildi. Anjiyografi yapılmak üzere kliniğe alınan Gez

Uzmandan zayıflama iğnesi uyarısı: Doktor kontrolü olmadan kullanmayın

Uzmandan zayıflama iğnesi uyarısı: Doktor kontrolü olmadan kullanmayın

Son yıllarda kilo verme amacıyla kullanımı giderek yaygınlaşan ve halk arasında "zayıflama iğnesi" olarak bilinen semaglutid, iştahın azaltılmasına ve kilo kaybının desteklenmesine yardımcı olurken, beraberinde bazı önemli sağlık risklerini de gündeme get

Dr. Öğr. Üyesi Oral: İki dillilik, çocuklarda konuşma gecikmesinin gerekçesi olarak görülmemeli

Dr. Öğr. Üyesi Oral: İki dillilik, çocuklarda konuşma gecikmesinin gerekçesi olarak görülmemeli

Dil ve Konuşma Terapisi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Seçil Aydın Oral, çocuklarda dil ve konuşma gelişimine ilişkin yaygın inanışları değerlendirerek, ailelerin dikkat etmesi gereken belirtileri ve günlük yaşamda uygulayabilecekleri destekleyici yöntemleri anlat

Erkeklerde prostat kanseri riski hangi yaşta artıyor? Uzmanından önemli uyarılar

Erkeklerde prostat kanseri riski hangi yaşta artıyor? Uzmanından önemli uyarılar

Batman'da özel bir hastanede görev yapan Üroloji Uzmanı Op. Dr. Ekrem Yıldırak, İLKHA muhabirine verdiği röportajında, prostat hastalıkları, prostat büyümesi ile prostat kanseri arasındaki farklar, risk faktörleri ve erken teşhisin önemi hakkında değerlen

ChatGPT’nin tıbbi tavsiyesi hastanelik etti

ChatGPT’nin tıbbi tavsiyesi hastanelik etti

39 yaşındaki David Rosenthal isimli kullanıcı, platformu başlangıçta şiir yazmak için kullandığını ancak kısa sürede bağımlı hale geldiğini belirtti. Şikâyet dilekçesine göre ChatGPT, Rosenthal’ın dikkat eksikliği ve depresyon ilaçlarının etkileşimleri ko

Malatya Namaz Vakitleri

Yükleniyor...

00:00:00

İmsak 05:38
Güneş 07:03
Öğle 12:17
İkindi 14:57
Akşam 17:20
Yatsı 18:40

Süper Lig Puan Durumu

Takım Puan
Galatasaray A.ş. Galatasaray A.ş.
28
Trabzonspor A.ş. Trabzonspor A.ş.
25
Amed Sporti̇f Faali̇yetler Amed Sporti̇f Faali̇yetler
23
Beşi̇ktaş A.ş. Beşi̇ktaş A.ş.
22
Kasimpaşa A.ş. Kasimpaşa A.ş.
20
Fenerbahçe A.ş. Fenerbahçe A.ş.
19
Kocaeli̇spor Kocaeli̇spor
19
İstanbul Başakşehi̇r Fk İstanbul Başakşehi̇r Fk
17
Arca Çorum Fk Arca Çorum Fk
16
Göztepe A.ş. Göztepe A.ş.
15
Çaykur Ri̇zespor A.ş. Çaykur Ri̇zespor A.ş.
14
Erzurumspor Fk Erzurumspor Fk
14
Corendon Alanyaspor Corendon Alanyaspor
12
Gençlerbi̇rli̇ği̇ Gençlerbi̇rli̇ği̇
11
Tümosan Konyaspor Tümosan Konyaspor
8
Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş. Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş.
8
Samsunspor A.ş. Samsunspor A.ş.
7
Eyüpspor Eyüpspor
3