Askeri müdahale iması Macaristan-Bosna Hersek ilişkilerinde gerginliğe neden oldu

Macaristan Dışişleri Bakan Yardımcısı Levente Magyar’ın ülkesinin bir savaş durumunda Bosna Hersek’e müdahale edeceği iması, iki ülke arasında gerginliğe neden oldu. Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Üyesi Zeljko Komsic, Macaristan’ın Saraybosna Büyükelçisi Krisztian Posa’yı istişarelerde bulunmak üzere görüşmeye çağırdı.
Macaristan Dışişleri Bakan Yardımcısı Levente Magyar, bugün Bosna Hersek’te Sırpların yoğun olarak yaşadığı Sırp Cumhuriyeti (RS) entitesinin idari merkezi konumundaki Banja Luka’da Sırp lider Milorad Dodik ile bir araya geldi. Dodik ile ortak basın toplantısı düzenleyen Magyar, ayrılıkçı açıklamalarıyla öne çıkan Dodik’e destek verdi. Yüksek Temsilcilik Ofisi’nin (OHR) kararlarına saygı göstermediği suçlamasıyla geçtiğimiz hafta ilk derece mahkeme kararıyla bir yıl hapis cezasına çarptırılan Sırp lider Dodik aleyhinde bir siyasi linç kampanyası yürütüldüğünü savunan Magyar, "Batı, Doğu Avrupa hakkında her zaman tarih bilgisi ve farkındalığı olmadan kararlar alıyor. Batı’nın Bosna Hersek’teki Sırplara yönelik tutumu doğru değil. Bu ülkeye düşmanmış gibi davranamaz. Sırp Cumhuriyeti ve Dodik’i düşman gibi göremez. Sırp halkı, gururlu bir halktır ve bunu kabullenmek zorunda değildir" dedi.

"Macaristan’ın Balkanlar’da yaşananlara seyirci kalmakla yetindiği dönem geride kaldı"
Magyar, "Batı, Bosna Hersek’i kendi vilayeti gibi görüyor. Ukrayna’daki korkunç savaşı destekliyor. Halihazırda da Batı’nın Balkanlar’da savaş olaylarına neden olabilecek belirli yönelimleri desteklediklerine ve teşvik ettiklerine tanık oluyoruz. Burası bir vilayet değil, burası egemen bir devlet ve şunu hatırlatmak isteriz ki Bosna Hersek, yakın geçmişte dış güçlerin burada kendi çıkarlarını gerçekleştirmeye çalıştığı dönemlerden geçti. Bir dönem bu rolü Avusturya-Macaristan Monarşisi üstlenmişti ve bu da 1 milyon Sırp’ın öldürüldüğü Birinci Dünya Savaşı’na neden oldu" dedi.
Tıpkı Sırbistan gibi Macaristan’ın da Sırp Cumhuriyeti’ni desteklediğini vurgulayan Magyar, "Yanınızdayız. Ne olursa olsun sizin ve Sırp Cumhuriyeti halkının yanındayız. Macaristan, buradan sadece 70 kilometre kadar mesafede ve sizin başınıza bir şey geldiğinde bu bizi de ilgilendirir. Macaristan’ın Balkanlar’da yaşananlara seyirci kalmakla yetindiği dönem geride kaldı" dedi.

Büyükelçi istişareler için görüşmeye çağrıldı
Magyar’ın bu ifadelerinin ardından Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Üyesi Zeljko Komsic, Macaristan’ın Saraybosna Büyükelçisi Krisztian Posa’yı istişarelerde bulunmak üzere görüşmeye çağırdı.

Macaristan’ın askeri uçağına iniş izni verilmedi
Bosna Hersek Savunma Bakanı Zukan Helez, Macaristan’dan gelen bir askeri uçağa Bosna Hersek’e iniş izni vermeyi reddettiğini açıkladı. Helez, Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın Bosnalı Sırp lider Milorad Dodik’in Bosna Hersek’in anayasal düzeni aleyhindeki eylemlerine destek veren açıklamalarına dikkat çekerek, Bosna Hersek’te gerginliğin had safhada olduğu bir dönemde Macar askeri uçağının önce Saraybosna, ardından da Banja Luka’ya inecek olmasının siyasi bir mesaj olduğunu düşündüğünü açıkladı.

Bosna Hersek’te gerginlik tırmandı
Sırp lider Dodik’in Bosna Hersek’te 1992-1995 yılları arasındaki savaşa son veren Dayton Barış Antlaşması ile kurulan OHR’nin kararlarına saygı göstermediği gerekçesiyle 26 Şubat’ta açıklanan ilk derece mahkemesi kararıyla 1 yıl hapis ve 6 yıl Sırp Cumhuriyeti Başkanlığı görevinden men cezası alması sonrasında Bosna Hersek’te siyasi gerginlik tırmandı. Kararın ardından Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ve Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Bosnalı Sırp lider Milorad Dodik aleyhinde bir "siyasi cadı avı" başlatıldığı yönünde açıklamalarda bulundu. Mahkeme kararının ardından 27 Şubat’ta ise Sırp Cumhuriyeti Halk Meclisi (NSRS), Bosna Hersek Mahkemesi, Bosna Hersek Savcılığı, savaş suçlularına yaptığı operasyonlarla bilinen Bosna Hersek Araştırma ve Koruma Ajansı (SIPA) ve Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun (VSTV) Sırp Cumhuriyeti’nde faaliyet göstermesine yasak getirdi. Karar, Sırp Cumhuriyeti entitesi sınırları içinde faaliyet gösteren devlet görevlilerinin güvenliği konusunda endişeye neden oldu.