Rusya, Karadeniz Tahıl Girişimi'nin yeniden başlatılmasına kapıyı kapattı

Rusya, Ukrayna'dan Karadeniz üzerinden tahıl ihracatını güvence altına alan Tahıl Girişimi'nin yeniden hayata geçirilmesi konusunda şu aşamada olumlu bir yaklaşım sergilemediğini açıkladı.

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Gruşko, Vladivostok'ta düzenlenen bir forumun oturum aralarında gazetecilere yaptığı açıklamada, Moskova'nın anlaşmanın yeniden başlatılması için bir gerekçe görmediğini söyledi.

Gruşko, önceki anlaşmanın önemli bölümlerinin uygulanmadığını savunarak Batılı ülkelerin tutumunda bir değişiklik olup olmadığı sorusuna "Ben bunu görmüyorum." yanıtını verdi.

33 milyon ton tahıl taşındı

Türkiye ve Birleşmiş Milletlerin arabuluculuğunda Temmuz 2022'de oluşturulan Karadeniz Tahıl Girişimi, savaşın devam ettiği dönemde Ukrayna tahılının Karadeniz üzerinden güvenli biçimde dünya pazarlarına ulaştırılmasını sağladı.

Girişim kapsamında yaklaşık 33 milyon ton Ukrayna tahılının güvenli şekilde ihraç edilmesine imkân sağlandı.

Ancak Rusya, 2023'te anlaşmadan çekildi. Moskova, kendi gıda ve gübre ihracatının önündeki engellerin kaldırılmasına yönelik taahhütlerin yerine getirilmediğini belirterek girişimin devam etmesi için gerekli koşulların oluşmadığını savundu.

Türkiye'den yeni tahıl koridoru girişimi

Rusya'nın açıklaması, Türkiye'nin Karadeniz'deki tahıl taşımacılığının yeniden güvenli hale getirilmesi için yürüttüğü diplomatik girişimlerin hemen ardından geldi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, geçen pazartesi günü Türkiye'nin Karadeniz üzerinden tahıl sevkiyatının güvenli şekilde gerçekleştirilmesini sağlayacak yeni bir plan hazırladığını açıklamıştı.

Fidan, gerekli şartların oluşması halinde önceki Tahıl Girişimi'ne benzer yeni bir mekanizmanın kurulması için Rusya ve Ukrayna ile temasların sürdürüldüğünü belirtmişti.

Buğday fiyatlarında sert yükseliş

Karadeniz'deki gelişmeler, dünya gıda piyasalarını da doğrudan etkiliyor.

Son bir haftada buğday fiyatlarının yüzde 12'den fazla yükseldiği ve bunun yaklaşık 4 yılın en sert haftalık artışı olduğu bildirildi.

Ağustos ayında Rusya'nın buğday sevkiyatlarının geçen yılın aynı dönemine göre yarıdan fazla gerilediği, Ukrayna'nın tahıl ihracatının da ayın ilk yarısında yıllık bazda yaklaşık yüzde 75 azaldığı aktarıldı.

Rusya ve Ukrayna'nın birlikte dünya buğday ihracatının yaklaşık dörtte birini karşılaması, Karadeniz'deki ulaşım ve ihracat altyapısına yönelik saldırıları küresel gıda güvenliği açısından önemli hale getiriyor.

Bu nedenle limanların, depolama tesislerinin ve deniz ulaşım güzergahlarının güvenliğine ilişkin risklerin artması, yalnızca iki ülkenin ihracatını değil, dünya genelindeki gıda fiyatlarını da etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Türkiye'nin yeni bir tahıl koridoru oluşturulması yönündeki çabalarına karşın Rusya'nın mevcut şartlarda eski anlaşmanın yeniden başlatılmasına sıcak bakmaması, Karadeniz'deki tahıl ticaretinin geleceğine ilişkin belirsizliği artırıyor. (İLKHA)