MENÜ

Türkiye’nin ’tohum’ gerçeği

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof.

Yayınlanma: 16 Mayıs 2024 20:09 Güncelleme: 16 Mayıs 2024 20:09
Türkiye’nin ’tohum’ gerçeği

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Balkaya, Türkiye'de tohum sektörünün son durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, "İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 81 düzeyinde. Bu çok önemli bir rakam. Tohumda İsrail'e de diğer ülkelere de mahkum değiliz" dedi.

Dünyada gelişmiş ülkelerde tohum sektörünün 100-150 yıllık bir geçmişinin olduğunu, Türkiye'de ise tohum teknolojisinin geçmişinin 60-70 yıllık olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Ahmet Balkaya, kısa zamanda gelinen noktada iyi olunan konuların yanı sıra yapılması gereken işlerin de bulunduğunu belirtti.

3 ana grup var

Türkiye'de tohum endüstrisini 3 ana grupta sınıflandıran Ahmet Balkaya, birincisinin paranın en fazla döndüğü ekonominin en fazla olduğu sebze tohum sektörü olduğunu, ikincisinin tarla bitkilerinde endüstri bitkilerinin de içerisinde yer aldığı ayçiçeği, mısır, patatesi de kapsayan grup olduğunu, üçüncüsünün ise tahılların, ekonomik değeri biraz daha düşük olan kendine döllenen türlerin olduğu bir grup olduğunu belirtti.

İthalatın ihracatı karşılaması yüzde 81 düzeyinde

Türkiye'de 1970-80'li yıllardan itibaren modern anlamda başlayan çalışmalar sonucu 2023 yılı için Tohumculuk Vizyon Planı'nda ortaya konan 1 milyon tohum hedefinin 2020 yılında aşıldığını belirten Prof. Dr. Ahmet Balkaya, tohum sektöründeki gelişmenin 2021 yılı verilerine yansımasını şöyle anlattı:

"Türkiye'nin şu an 184 milyon dolar tohum ihracatı var. Aynı zamanda 199 milyon dolar da tohum ithalatı var. Bu oran 2000'li yılların başlarında çok düşüktü. İhracat diye bir kavramdan söz edemiyorduk. Bugün kendi kendimize tohum üretme noktasında ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 81 düzeyinde. Bu çok önemli bir rakam."

1042 tohum firması bulunuyor

1980'li yıllarda Türkiye'de tohum üretiminin tamamen devlet kontrolü altında olduğunu, 1985 yılında çıkarılan Tohumculuk Teşvik Kararnamesi ile özel sektörün önünün açıldığını ve üretiminde ağırlıkla bu yöne kaydığını belirten Balkaya, "Dün Tohum Sanayicileri ve Üreticileri Alt Birliği'nden (TSÜAB) aldığım verilere göre bugün Türkiye'de 1042 adet tohum firmamız var. Bu 1042 firmanın yaklaşık 300 kadarı sebze tohumluğu üretiminde, geri kalanları ise tarla bitkileri ve diğer firmalar anlamında" diye konuştu.

"Yüzde 93'ü yerli firma fakat Ar-Ge güçlendirilmeli"

"Bugün Türkiye'deki firmaların yüzde 93'ü yerli tohum firmaları. Geri kalan kısmı Türk yabancı ortaklı veya tamamen yabancı sermayeli büyük firmalar. Yabancı firmaların şu an Türkiye'deki tohum üretimindeki payı, sayıları az ama ekonomik anlamda baktığınızda yüzde 30 düzeyinde. Öyle olunca da demek ki Türk ıslahçısı tohum üreticisi firmalarla birlikte tohum üretiminin büyük bir kısmını kendisi üretiyor. Bu noktada da kendi üretimimizde yeterlilik potansiyelimiz birçok tür için var" diyen Balkaya, tohum sektörünün büyüdüğünü firmaların arttığını fakat büyük kısmının küçük orta ölçekli olduğu bu firmalardan 267'sinin Ar-Ge altyapısı olduğunu, yabancı firmalarla rekabet edilebilmesi için bunun güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Kendine döllenen türler yeter durumda tarla bitkilerinde sıkıntılar var

Kendine döllenen türlerin tohum üretiminde bir problem olmadığını ve kendi kendine yeter durumda olduğunu belirten Ahmet Balkaya, bazı türlerde özellikle tarla bitkileri, şeker pancarı, ayçiçeği gibi sebzelerde kendi çeşidimizi üretme ve tohum üretme noktasında sıkıntılar olduğunu şöyle anlattı:

"Şeker pancarı bizim için önemli bir ürün fakat hibrit çeşidimiz yok tamamen dışarı bağımlıyız. Tarla bitkileri için söylüyorum birçok üründe. Öyle olunca da patateste yerli tohumlamamız yüzde 17. Bir taraftan iyi bakarken bir taraftan da eksik yönlerimizi görmeli, burada da milli tohumculuk endüstrisinin güçlendirilmesine özel sektör modeli bir yapılanmanın devamına ve bu sektörün önünü açmamız lazım."

Hibrit tohum üretimi yazlık sebzelerde yüzde 60-65 bandında

Prof. Dr. Balkaya, "Türkiye'de 2000 yılında hibrit tohum için kendi tohumumuzu üretmemiz yüzde 1'di. Bugün yazlık sebze türlerinde gelinen noktada yüzde 60-65 bandındayız. Bu önemli bir rakam ki Türkiye üretiminin de büyük kısmını bu türler oluşturuyor zaten. İyi şeyler oluyor. Firmalarımız Ar-Ge altyapısını güçlendirmede daha bilinçli ve bu konuda projeler üretmeye, akademik anlamda üniversitelerden destek almaya başladılar. Böyle olunca da bizim dünyayla entegrasyon noktasında birçok türde ihracatımız var ama aynı zamanda da ithalatçı bir ülkeyiz" ifadelerini kullandı.

En zayıf halka kışlık sebzeler

Balkaya, kışlık sebzeler içinse "Kışlık sebze türleri bizim en zayıf halkamız. Bu konuda özellikle özel sektör bu konuya yeni yeni girmeye başladı ama karnabaharda, brokolide, havuçta yerli hibrit çeşidimiz yok. Bunların sayılarının artması gerekiyor. Tamamen yabancı geliyor. Bunların çeşit sayımını artırarak bunlara yönelik olarak projeksiyonun artması gerekiyor" dedi.

"İsrail'e de diğer ülkelere de mahkum değiliz"

En önemli yanlışlardan bir tanesinin "İsrail'e mahkum muyuz?" gibi sorular olduğunu söyleyen Ahmet Balkaya, "Burada ülke ismi önemli değil. Son verilere baktım. Türkiye'de İsrail'in tohum ithalatındaki payı hiçbir zaman yüzde 10'u geçmemiş. En son 2020 verisine baktığımda yüzde 6,9'luk bir orana tekabül ediyor. Bu anlamda da baktığınızda İsrail'e de diğer ülkelere de mahkum değiliz" diye konuştu.

"Gen bankaları özel sektöre açılmalı"

Tohum firmalarımızın küçük ve orta ölçekli olduğunu ve rekabet edebilmesi için desteklenmesi gerektiğini söyleyen Balkaya, "Bizim gen bankalarımız var. Bunu özel sektöre açmamız lazım. Özel sektör bu gen bankasındaki materyallerimizi değerlendirerek ıslah programlarında kullanarak daha nitelikli çeşitler geliştirmek gerekiyor. Dünyada en önemli ülkelerden biriyiz genetik kaynaklar bakımından ama mesele sayı değildir. Bu materyalleri bitkisel özellikleri yönünde tanımlayıp, ıslah programlarında değerlendirip çeşit haline dönüştürebiliyorsak anlam ifade ediyor. Bakanlığın bu konuda yapması gereken (gen bankaları) bazı düzenlemelere ihtiyaç var. Bunun da önü açılırsa yerli firmalarımızın daha iyi koşullarda rekabet etme imkanı sağlanır. Devletimiz sektörün önemini biliyor, ekonomik anlamda destekler veriyor ama bunun daha da artırılması özellikle altyapıya yönelik olarak elektrik ücretleri veya diğer girdi maliyetleri çok yükseldi. Bunlara yönelik olarak verilebilecek destekler genç Türkiye Cumhuriyeti'nin genç firmaları için bu anlamda önünü açacak hamleler olacaktır. Türk ziraatçısının yapamayacağı hiçbir şey yok. Yeter ki fırsatlar verilsin" şeklinde konuştu.

KAYNAK: İhlas Haber Ajansı

İHA İhlas Haber Ajansı tarafından geçilen tüm Haberler, bu bölümde Malatya Güncel Haber editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak ajans kanallarından geldiği şekliyle yer almaktadır. Girilen Haberler alanında yer alan haberlerin hepsinin hukuki muhatabı haberi geçen ajanslardır.

Yorumlar (0)

Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın!

Bir Yorum Bırakın

Güvenlik Kodu

Yasal Uyarı: Haber sitemizde yayınlanan yorumların yasal sorumluluğu tamamen yorumu yapan yazara aittir. Hakaret içeren, kişisel hakları ihlal eden, argo, küfür, tehdit ve nefret söylemi barındıran veya yasalara aykırı olan yorumlar editoryal onay sürecinde doğrudan elenecektir.

Kış hazırlıkları tezgâhlara taşındı: Kurutmalıklara ilgi arttı

Kış hazırlıkları tezgâhlara taşındı: Kurutmalıklara ilgi arttı

Batman'da kışlık gıda hazırlıkları sürerken, yaz aylarında güneşte kurutulan yöresel sebzeler halkın sofralarına ulaşmak üzere satışa sunuluyor. Özellikle dolma ve çeşitli yemeklerde kullanılan kurutmalık ürünler, kış aylarında taze sebzelere alternatif o

Altın fiyatları yeni haftaya yükselişle başladı

Altın fiyatları yeni haftaya yükselişle başladı

Küresel piyasalarda altın fiyatları, geçen haftaki yükselişin ardından yeni haftada da değer kazanmaya devam ediyor. Ons altındaki yükseliş iç piyasada gram altına da yansırken, gram altın 6 bin 600 liralık eşiğin üzerine çıktı. Altın piyasasında yönü bel

Ekim ayındaki gıda denetimlerinde 201,2 milyon TL idari para cezası uygulandı

Ekim ayındaki gıda denetimlerinde 201,2 milyon TL idari para cezası uygulandı

Bakan İbrahim Yumaklı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, vatandaşların güvenilir gıdaya erişiminin öncelikleri olduğunu belirtti. Ekim ayı boyunca ülke genelindeki gıda işletmelerine yönelik gerçekleştirilen denetimlerde toplam 116 bin 815 kontr

Et fiyatlarına yeni düzenleme

Et fiyatlarına yeni düzenleme

Sığır karkasının pazar fiyatının belirlenmesinde kullanılan ağırlık kriteri değiştirildi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenleme, 7 Kasım 2026 tarihli ve 33423 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. "Sığır Karkasının Sınıfl

Motorinde 5,47 liralık indirim: Fiyatlar 100 liranın altına indi

Motorinde 5,47 liralık indirim: Fiyatlar 100 liranın altına indi

Petrol fiyatlarında yaşanan düşüş akaryakıt fiyatlarına da yansımaya devam ediyor. Motorinin litre fiyatında yapılan indirim gece yarısından itibaren pompa fiyatlarına yansıdı. İndirimle birlikte motorinin litre fiyatı İstanbul'da 95,09 liraya, Ankara'da

Motorine 5,47 lira indirim bekleniyor

Motorine 5,47 lira indirim bekleniyor

Benzinin litre fiyatına yapılan 6,08 liralık indirimin ardından bu kez motorin için indirim beklentisi oluştu. Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre motorinin litre fiyatı, 7 Kasım Cumartesi gününden itibaren geçerli olması beklenen 5,47 liralık

Altında seçim rallisi durdu: Kazançların bir kısmı geri verildi

Altında seçim rallisi durdu: Kazançların bir kısmı geri verildi

Altın piyasasında ABD ara seçimlerinin ardından yaşanan hızlı yükselişin yerini düşüş aldı. Demokratların Kongre'de çoğunluğu elde etmesiyle dolar ve ABD tahvil getirilerinde görülen gerileme, hafta boyunca altın fiyatlarını destekledi. Ancak küresel piya

Benzine 6 liralık indirim geldi

Benzine 6 liralık indirim geldi

Petrol fiyatlarındaki düşüş, benzin fiyatlarına indirim olarak yansıdı. Benzinin litre fiyatında yapılan 6,08 liralık indirim, 6 Kasım itibarıyla pompada uygulanmaya başladı. İndirim sonrasında benzinin litre fiyatı İstanbul'da yaklaşık 74,40 liraya, Ank

Malatya Namaz Vakitleri

Yükleniyor...

00:00:00

İmsak 05:40
Güneş 07:05
Öğle 12:17
İkindi 14:56
Akşam 17:19
Yatsı 18:39

Süper Lig Puan Durumu

Takım Puan
Galatasaray A.ş. Galatasaray A.ş.
28
Trabzonspor A.ş. Trabzonspor A.ş.
25
Amed Sporti̇f Faali̇yetler Amed Sporti̇f Faali̇yetler
23
Beşi̇ktaş A.ş. Beşi̇ktaş A.ş.
22
Kasimpaşa A.ş. Kasimpaşa A.ş.
20
Fenerbahçe A.ş. Fenerbahçe A.ş.
19
Kocaeli̇spor Kocaeli̇spor
19
İstanbul Başakşehi̇r Fk İstanbul Başakşehi̇r Fk
17
Arca Çorum Fk Arca Çorum Fk
16
Göztepe A.ş. Göztepe A.ş.
15
Çaykur Ri̇zespor A.ş. Çaykur Ri̇zespor A.ş.
14
Erzurumspor Fk Erzurumspor Fk
14
Corendon Alanyaspor Corendon Alanyaspor
12
Gençlerbi̇rli̇ği̇ Gençlerbi̇rli̇ği̇
11
Tümosan Konyaspor Tümosan Konyaspor
8
Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş. Gazi̇antep Futbol Kulübü A.ş.
8
Samsunspor A.ş. Samsunspor A.ş.
7
Eyüpspor Eyüpspor
3