Irak'ta İran sınırındaki kapının kapanması Meysan'da fiyatları yükseltti

Irak'ın güneyindeki Meysan vilayetinde, İran ile ticaretin önemli geçiş noktalarından biri olan Şeyb Sınır Kapısı'nın kapatılmasının etkileri pazarlara yansımaya başladı. Amara kentindeki esnaf, sınır geçişinin durdurulmasının ardından gıda ürünlerinin maliyetinin yükseldiğini, ticari hareketliliğin ise gerilediğini söylüyor.

Amara'daki El Mahmudiyye Çarşısı'nda faaliyet gösteren esnafın aktardığı fiyatlar, kapanmanın tüketiciye yansımasını ortaya koyuyor. Esnaf, daha önce kilogramı 2 bin 400 Irak dinarı olan tavuğun fiyatının 3 bin 400 dinara çıktığını, bir tavuğun ise 8 bin dinara satıldığını belirtiyor.

Sınır kapısının kapanmasından önce yaklaşık 700 dinara temin edilen portakalın toptan fiyatının  bin 200 dinara yükseldiği, tüketiciye ise yaklaşık bin 500 dinardan satıldığı aktarılıyor. İran portakalının kilogram fiyatı 2 bin 500 dinara ulaşırken, patatesin fiyatı bin dinardan bin 250 dinara, şeftalinin fiyatı ise 750 dinardan bin 500 dinara çıktı.

Esnaf, İran'dan gelen ürünlerin sevkiyatında yaşanan aksaklıkların piyasadaki arzı ve nakliye maliyetlerini etkilediğini belirterek sınır kapısının yeniden açılmasının fiyatların dengelenmesine katkı sağlayacağını ifade ediyor.

Şoförler ve çalışanlar da mağdur

Kapanmanın etkisi yalnızca pazarlardaki fiyat artışlarıyla sınırlı kalmadı. Sınır kapısında ve taşımacılık sektöründe çalışan çok sayıda kişi de işlerinin durma noktasına geldiğini bildiriyor.

31 Ekim'de Şeyb Sınır Kapısı'na giden yol üzerinde yeniden bir araya gelen kamyon şoförleri, taksiciler ve sınır kapısı çalışanları, Irak hükümetinden geçişlerin yeniden başlatılmasını istedi. Göstericiler, kapının kapalı kalmasının gelirlerini ve ailelerinin geçimini doğrudan etkilediğini vurguladı.

Meysan'daki yerel yöneticiler de kapanmanın gıda fiyatlarını artırdığı ve ticareti aksattığı gerekçesiyle hükümete çağrıda bulundu. Meysan Vilayet Meclisi Başkanı Mustafa Duayir Muhammedavi'nin kapının açılması için Bağdat yönetimine süre vererek sivil itaatsizlik ve yolları kapatma uyarısında bulunması, konuyu yerel bir ekonomik sorunun ötesine taşıdı. Başbakanlık ofisinin şikâyeti üzerine hakkında yakalama kararı çıkarılan Muhammedavi, daha sonra adli işlemlerin ardından serbest bırakıldı.

Bağdat yönetimi teknik eksiklikleri gerekçe gösterdi

Irak hükümeti, 20 Ekim'de aldığı kararla İran sınırındaki Şeyb Sınır Kapısı'nın 21 Ekim sabahından itibaren ikinci bir duyuruya kadar kapatılmasını kararlaştırdı.

Hükümet Sözcüsü Haydar el-Ubudi, kararın kapının teknik, teknolojik ve altyapı bakımından yeterli hazırlığa sahip olmamasından kaynaklandığını açıkladı. Ubudi, çalışmanın lojistik hazırlıkları ve operasyonel kapasiteyi geliştirmeyi amaçladığını belirtirken, İran'la ticaretin diğer sınır kapılarından sürdüğünü kaydetti.

Bununla birlikte kapanmaya ilişkin güvenlik gerekçeleri de gündeme geldi. Başbakanlık danışmanı Abdülemir Tayban, kararın uyuşturucu ve sahte para girişini önleme amacı taşıdığını söyledi. Irak Sınır Kapıları Kurumundan bir kaynak ise sahte Irak dinarı ve uyuşturucu üretiminde kullanılan kimyasal maddelerin kaçakçılığına ilişkin iddiaları gündeme getirdi.

İran'ın Bağdat Büyükelçiliği ise sınır kapısının uyuşturucu ve sahte para kaçakçılığıyla ilişkilendirilmesine yönelik suçlamaları reddederek bunları gerçeği yansıtmayan iddialar olarak nitelendirdi.

Sınır kapısının açılacağı tarih belirsiz

Irak Gümrükler Genel Kurumu Başkanı Samir Kasım Davud, 29 Ekim'de yaptığı açıklamada Şeyb Sınır Kapısı'nın her an yeniden açılabileceğini, personel ve ekipmanların bölgede bulunduğunu söyledi. Ancak kapının açılması için henüz kesin bir tarih açıklanmadı.

Irak ile İran arasındaki kara sınırı boyunca uzanan geçiş noktaları, iki ülke arasındaki ticaret ve yolcu taşımacılığı açısından önemli bir rol oynuyor. Meysan'daki Şeyb Kapısı'nın kapalı kalması ise özellikle İran'dan ürün tedarik eden yerel pazarları ve sınır ticaretine bağlı geçim kaynaklarını etkilemeyi sürdürüyor. (İLKHA)